Haydarpaşa ve Sirkeci Garı restorasyon projesiyle yeniden hayat buluyor

Bakan Mehmet Nuri Ersoy, Haydarpaşa ve Sirkeci Gar sahalarının bilimsel restorasyonla korunacağını, iki yapının İstanbul’un yeni kültür-sanat adası olarak şehre kazandırılacağını açıkladı.

Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Devlet Demiryolları arasında 15 Ağustos 2024’te imzalanan protokol kapsamında başlatılan çalışmalarla, İstanbul’un iki tarihî simgesi Haydarpaşa ve Sirkeci Gar Sahaları yeniden şehre kazandırılıyor.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, proje lansmanında yaptığı açıklamada, iki gar sahasının korunması ve yeniden işlevlendirilmesi sürecinde “bilimsel test ve analizler ışığında, uzman görüşlerine dayalı” titiz bir yol izlendiğini belirtti.

“Tarihi ve kültürel varlıklarımız konusunda attığımız her adım, uzman görüşleri ile bilimsel test ve analizler ışığında atılıyor.”

II. Abdülhamid’in mirası geleceğe taşınıyor

Ersoy, Sirkeci ve Haydarpaşa Garları’nın Sultan II. Abdülhamid döneminde inşa edildiğini hatırlatarak, bu yapıların Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzanan ulaşım tarihinin sembolleri olduğunu söyledi.

Bu alanların yalnızca mimari değil, toplumsal hafıza ve kültürel miras açısından da İstanbul’un kimliğinde önemli bir yere sahip olduğuna dikkat çekti.

“Bu iki istasyon, sayısız insana, toplumsal olaya ve tarihsel döneme tanıklık etmiş yapılardır. Biz bu geçmişe sahip çıkarken, aynı zamanda geleceğe ilham verecek kamusal alanlar oluşturuyoruz.”

“Haydarpaşa çökme noktasındaydı”

Bakan Ersoy, İstanbul’daki birçok tarihî yapıda olduğu gibi Haydarpaşa Garı’nda da ciddi statik sorunlar tespit edildiğini açıkladı.

“Kız Kulesi ve Galata Kulesi’nde olduğu gibi Haydarpaşa’da da ciddi bir riskle karşılaştık. Zemin dolgu alan ve binlerce ahşap kazık üzerinde yükselen yapıdan yalnızca 200 kazığın günümüze ulaştığını tespit ettik. Bu nedenle ilk adımımız zemin güçlendirme çalışmaları oldu.”

Ersoy, jeoradar ve modern mühendislik yöntemleriyle gerçekleştirilen bu güçlendirme sürecinin, yapının uzun vadeli korunmasını güvence altına alacağını belirtti.

“Bize emanet edilmiş iki muazzam kültür varlığı”

Bakan Ersoy, Haydarpaşa ve Sirkeci Garları’nın Rumeli ve Anadolu-Bağdat Demiryolu projeleri kapsamında inşa edildiğini hatırlatarak şu değerlendirmede bulundu:

“Bu iki yapı yalnızca istasyon değil, aynı zamanda şehrin endüstriyel mirasının parçasıdır. Projemiz, müzecilik, kütüphanecilik ve kültür-sanat faaliyetleriyle İstanbul’un iki tarihî kalbini yeniden yaşamın içine katmayı amaçlıyor.”

Ersoy, projenin amacının taşımacılık hizmetleri devam ederken tarihî alanları bütüncül bir koruma anlayışıyla gelecek kuşaklara aktarmak olduğunu ifade etti.

Haydarpaşa: kültür, arkeoloji ve sanatın yeni merkezi

Haydarpaşa Gar sahasında arkeopark, performans sanatları merkezi ve müze kurulacağını açıklayan Ersoy, bu sayede Anadolu Yakası’nda uzun süredir hissedilen bir kültür-sanat eksikliğinin giderileceğini söyledi.

Ana gar binasında;
Modern kütüphane,
Çocuk ve bebek kütüphanesi,
Dijital kütüphane,
Yazma Eserler Kurumu’na bağlı şifahane
gibi kültürel birimlerin yer alacağını belirtti.

“Yangın sonrası sessizliğe gömülen bu alan, müzesi, arkeoparkı ve kültür birimleriyle yeniden yaşayan bir mekâna dönüşecek.”

Sirkeci: doğunun ve batının buluşma noktası

Bakan Ersoy, Sirkeci Garı’nın “Batıya Açılan Kapı” olarak İstanbul’un simgelerinden biri olduğunu belirtti.

“Topkapı Sarayı ve surların hemen yanında konumlanan bu tarihi yapı, İstanbul silüetinin ayrılmaz bir parçasıdır.”

Orient Ekspres’in son durağı olan Sirkeci Garı’nın, devlet adamlarından sanatçılara, savaşlara giden askerlere kadar binlerce hikâyenin tanığı olduğunu hatırlattı.

Zemin güçlendirmesi ve arkeolojik denetim

Ersoy, Sirkeci Garı’nda yapılan teknik incelemelerde zemin sıvılaşması tespit edildiğini belirterek, 24 metre derinliğe kadar inen zemin güçlendirme çalışmalarının uzman arkeologlar gözetiminde yürütüldüğünü açıkladı.

“Hem Haydarpaşa’da hem Sirkeci’de önce yerin altına baktık. Her adımı bilimsel analizlerle planladık. Tarihî yapılarda bilimsellikten taviz verilemez.”

Kültür ve sanat odaklı yeni dönem

Ersoy, Haydarpaşa ve Sirkeci Garlarının yalnızca korunmakla kalmayıp kültür-sanat etkinliklerinin merkezi haline getirileceğini belirtti.

Yeni dönemde gar sahalarında;
Sergiler,
Açık hava etkinlikleri,
Geçici sergiler ve müze alanları
yer alacak.

“Şehrimize değer katacak, insanımızın sosyo-kültürel hayatını zenginleştirecek çağdaş bir kamusal alan oluşturuyoruz.”

“İstanbul’un yeni kültür-sanat adası olacak”

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın öncülüğünde yürütülen bu dönüşüm sürecine değinen Ersoy, konuşmasını şu sözlerle tamamladı:

“Galata Kulesi ve Kız Kulesi’nde olduğu gibi, Haydarpaşa ve Sirkeci de aslına uygun biçimde restore edilecek. Ulaşım sürerken tarih yeniden hayat bulacak. Haydarpaşa ve Sirkeci, İstanbul’un yeni kültür-sanat adası olacak.”

Kaynak: Kültür ve Turizm Bakanlığı