Selimiye Camii restorasyonu TBMM’de iki önergeyle gündemde

Selimiye Camii restorasyonu tartışmaları Meclis’e taşındı. İki milletvekili, Kültür ve Turizm Bakanı Ersoy’dan restorasyon kararları hakkında açıklama istedi.

Edirne’de yer alan ve Mimar Sinan’ın başyapıtı olarak UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde bulunan Selimiye Camii restorasyonu, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde iki ayrı milletvekilinin gündeme taşıdığı yazılı soru önergeleriyle tartışma konusu oldu.

Ankara Milletvekili Mesut Doğan ile Mersin Milletvekili Mehmet Emin Ekmen, restorasyonda alınan yeni kararların hem bilimsel raporlarla hem de koruma ilkeleriyle çeliştiğini belirterek Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un yanıtlaması istemiyle soru önergeleri sundu.

Milletvekilleri, tarihi yapının restorasyonunda gerçekleştirilen değişikliklerin kültürel mirasın özgünlüğünü tehdit ettiğini, ayrıca sürecin şeffaf yürütülmediğini vurguladı.

Ekmen: “Karar değişikliğinin bilimsel dayanağı açıklanmalı”

DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve Mersin Milletvekili Mehmet Emin Ekmen, 26 Eylül 2025 tarihli önergesinde Selimiye Camii’nin restorasyon sürecinde alınan kararların tutarlılığını sorguladı.

Ekmen, Edirne Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun daha önce “bilimsel veri eksikliği” nedeniyle reddettiği bir restitüsyon projesini 29 Temmuz 2025’te onaylamasının “kararlarda süreklilik ilkesine” aykırı olduğunu belirtti.

Ekmen’in önergede yönelttiği sorular arasında, “Selimiye Camii Tetkik ve Tahkik Heyeti”nin resmî statüsünün ne olduğu, hangi yetkiyle sürece dahil edildiği ve yeni projenin bilimsel dayanaklarının ne olduğu da yer aldı. Ayrıca, restorasyonun tamamlanmış olmasına rağmen yeni bir uygulama başlatılmasının kamu kaynaklarında maliyet artışına ve zarar riskine neden olabileceğine dikkat çekildi.

Restorasyonda iddia edilen değişiklikler dikkat çekti

Ekmen’in önergesinde, yeni projenin yalnızca bakım değil, köklü bir müdahale niteliği taşıdığı ifade edildi. Buna göre;

• Kubbe ortasındaki İhlâs Sûresi yazısında değişiklik yapılması,
• Beş yüzyıldır korunan sekiz esmaü’l-hüsnâ madalyonunun kaldırılması,
• Kubbe bezemelerinin beyaza boyanarak kapatılması,
• Özgün hat ve motiflerin silinmesi gibi adımlar planlanıyor.

Bu değişikliklerin, hem Venedik Tüzüğü’nde belirtilen uluslararası koruma ilkelerine hem de 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’na aykırı olduğu öne sürüldü.

Sanatçılar ve hattatlar da mevcut yazıların Karahisârî ekolünün önemli örnekleri olduğunu vurgulayarak, “mevcut tezyinatın silinmesinin kültürel mirasa telafisi imkânsız zarar vereceği” yönünde açıklamalarda bulundu.

Doğan: “Kültürel mirasın korunması şeffaf biçimde yürütülmeli”

Ankara Milletvekili Mesut Doğan da 25 Eylül 2025 tarihli soru önergesiyle benzer kaygıları dile getirdi. Doğan, Selimiye Camii’nde yapılan restorasyon sürecinde özgün tezyinatın değiştirilmesine yönelik planların kamuoyunda ciddi tartışmalara yol açtığını belirtti.

Doğan, “Restorasyon sürecinde alınan kararlar, kullanılan yöntemler ve planlanan değişikliklerin gerekçeleri kamuoyuna açık biçimde paylaşılmalıdır.” ifadesini kullanarak, Bakanlık’tan şeffaf bilgilendirme talep etti.

UNESCO statüsü tehlikede mi?

Her iki önerge de, Selimiye Camii’nin UNESCO Dünya Mirası statüsünün tehlikeye girebileceği uyarısını içeriyor. Belgelenmiş ve onaylı bir restorasyonun iptal edilip yerine bilimsel dayanağı tartışmalı bir projenin uygulanmasının, hem Selimiye’nin hem de Türkiye’nin uluslararası kültürel miras yükümlülüklerini riske atabileceği vurgulandı.

Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın, her iki önergeye de 15 gün içinde yazılı yanıt vermesi bekleniyor. Bu süreç, yalnızca Selimiye Camii için değil, Türkiye’deki tüm tarihi yapı restorasyonlarının geleceği açısından da belirleyici olacak.

Turizm çevrelerinde yankı buldu

Edirne’nin simgesi olan Selimiye Camii, hem inanç turizmi hem kültürel miras açısından kentin en çok ziyaret edilen noktası konumunda. Restorasyona dair gelişmeler, bölgenin turizm potansiyeli üzerinde de etkili olabilir.

Turizm sektörü temsilcileri, restorasyonun özgün kimliğe zarar vermeden tamamlanması gerektiğini, aksi takdirde hem yerli hem yabancı turistin ilgisinin azalabileceğini belirtiyor.

Kültürel mirasın korunması turizm politikasıyla doğrudan ilişkili

Uzmanlara göre, Türkiye’nin dünya mirası niteliğindeki yapılarına dair alınacak kararlar, yalnızca kültürel değil, ekonomik ve diplomatik sonuçlar da doğuruyor. Selimiye Camii restorasyonu süreci, Türkiye’nin UNESCO nezdindeki güvenilirliği ve turizm algısı açısından önemli bir test olarak değerlendiriliyor.

Kaynak: TBMM