Bakan Ersoy bütçe sunumunu yaptı

Bakan Ersoy 2026 yılı bütçesi sunumunda 50 milyon ziyaretçi ve yüzde 5,7 artışla 50 milyar dolar turizm geliri, müze ve kütüphane hedefleri ile kültürel projeleri paylaştı.

Bakan Ersoy 2026 yılı bütçesini komisyonda sundu

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda 2026 yılı bütçesi sunumunu yaptı. Ersoy, bu yılın ocak eylül döneminde Türkiye’ye 50 milyon ziyaretçi geldiğini, turizm gelirinin ise geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5,7 artarak 50 milyar dolara ulaştığını açıkladı. Sunumuna, Gürcistan Azerbaycan sınırında düşen askeri kargo uçağında şehit olan 20 askeri anarak başladı.

Ersoy, Türkiye’nin dünya çapında bir turizm markası olduğunu belirtti. Rusya Ukrayna savaşının olumsuz etkilerine rağmen 2025 ön rezervasyonlarının güçlü seyrettiğini söyledi. Paskalya tatiline denk gelen 23 Nisan İstanbul depremi ve bölgesel çatışmalar nedeniyle kıyı bölgelerinde aile odaklı rezervasyonlarda iptallerin ve yavaşlamanın yaşandığını aktardı.

Bakan, 2018’den bu yana krizlere dayanıklı bir turizm sektörü oluşturmayı hedeflediklerini vurguladı. Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansıyla yürütülen yoğun kampanyalar sayesinde rezervasyon akışını yeniden hızlandırdıklarını ifade etti.

Turizm verileri ve dijital tanıtım

Ersoy, “2025 yılı ocak eylül döneminde 50 milyon ziyaretçi ve 50 milyar dolar gelir” bilgisini yineledi; bunun dokuz aylık dönem için tüm zamanların gelir rekoru olduğunu söyledi. Türkiye’nin en çok turist çeken ülkeler sıralamasında 2017’de sekizincilikten 2024’te dördüncülüğe, gelir sıralamasında ise on beşincilikten yedinciliğe yükseldiğini belirtti. Yıl sonu için 64 milyar dolar gelir hedefine adım adım yaklaşıldığını dile getirdi.

Dijital mecralarda yürütülen çalışmalara değinen Ersoy, YouTube’da 5,28 milyon aboneye, TikTok’ta 4,8 milyon, Instagram’da 3,8 milyon takipçiye ulaşıldığını kaydetti. Bu hesaplarla rakip ülkeler arasında üst sıraların korunduğunu ifade etti.

Arkeoloji, müzeler ve koruma çalışmaları

Bakan, arkeolojinin öncelikli alanlar arasında yer aldığını söyledi. 2025 sonunda yürütülen kazı ve araştırmaların yıllık sayısının 780’e ulaşacağını, tescilli taşınmaz kültür varlıklarının 129 bin 506’ya, sit alanlarının 27 bin 462’ye çıktığını açıkladı. Bu yıl 65 ilde 255 kazı alanına ulaşıldığını, yabancı heyetlerin yürüttüğü 29 kazının da 12 aylık programa alındığını ve her birine Türk Koordinatör Kazı Başkanı atandığını belirtti.

Ersoy, bu çalışmalar için 2025’te 3,5 milyar lira kaynak ayrıldığını bildirdi. İlk 10 ayda 1200’ün üzerinde uzman ve 3 binden fazla çalışanın istihdam edildiğini; 15 bini aşkın envanterlik buluntunun gün yüzüne çıkarılarak bilimsel yayınlarla alana kazandırılacağını söyledi.

Ecdat yadigarı vakıf eserlerinde 2025’in ilk dokuz ayında 101 onarım ve restorasyonun tamamlandığını, yıl sonunda 121’e ulaşmasının planlandığını aktardı. İstanbul’da Beyazıt Camii, Süleymaniye Külliyesi Darüşşifası ve Sıra Odalar başta olmak üzere son iki yılda 166 vakıf kültür varlığının onarıldığını ifade etti.

Ayasofya için bütüncül projenin 2025’te tamamlandığını, koruma çalışmalarının sürdüğünü belirten Ersoy, tüm müdahalelerin üniversitelerden uzman akademisyenlerin yer aldığı bilim kurullarının kararlarıyla yapıldığını vurguladı.

Sosyal destekler, gece müzeciliği ve deprem bölgesi

Bakanlık olarak vakıf senedi gerekliliklerini yerine getirdiklerini belirten Ersoy, bu yıl 7 bin kişiye aylık bağlandığını, 50 bin öğrenciye burs verildiğini ve 75 bini aşkın aileye düzenli gıda yardımı yapıldığını söyledi. Gece Müzeciliği uygulamasıyla 1 Haziran 1 Ekim 2025 döneminde 27 müze ve ören yerinde gece ziyaret imkanı sunulduğunu; yıl içinde 550 binden fazla ziyaretçinin bu deneyimden faydalandığını açıkladı.

Hatay’da Eski Meclis Binası ve gastronomi binalarındaki restorasyonların, Kurtuluş Caddesi kentsel tasarım uygulamalarının sürdüğünü belirtti. Aslına uygun inşa edilen Hatay Tarihi Meclis binasının Devlet Tiyatrolarına bağlı yerleşik bir sahne olarak hizmet vereceğini söyledi. Deprem bölgesinde tescilli taşınmazların korunması için bu yıl 1,5 milyar lira, 2026’da da 1,5 milyar lira ödenek planlandığını aktardı.

Diyarbakır E Tipi Kapalı Cezaevi’nin 2026’da müze, tiyatro ve kültür kompleksi olarak açılacağını bildirdi.

Yeni Antalya Müzesi, gar projeleri ve iade edilen eserler

Ersoy, yeni Antalya Müzesi’nin 2026’da çağdaş müzecilik anlayışıyla hizmete gireceğini belirtti. Kapalı alanın 9 bin 500 metrekareden 19 bin 500 metrekareye, sergi alanının 4 bin 172 metrekareden 11 bin metrekareye çıkacağını; açık alanın 22 bin 677 metrekareye güncelleneceğini ifade etti.

Haydarpaşa ve Sirkeci garlarında süren dönüşümün uluslararası restorasyon ilkeleri ve bilim kurulu eşliğinde ilerlediğini söyledi. Tarihi Haydarpaşa Garı’nda tren taşımacılığı devam ederken Anadolu Yakası’nın ilk Arkeoloji Müzesi’nin burada hayata geçirileceğini, projenin ilk etabının 2026’da açılmasının planlandığını bildirdi.

Yurt dışından eser iadesine ilişkin olarak 2025’te 109 eserin Türkiye’ye kazandırıldığını, 2002 2025 döneminde getirilen 13 bin 377 eserin 9 bin 62’sinin 2018 sonrası döndüğünü söyledi. 2025 itibarıyla 217 müze, 146 ören yeri ve Bakanlık denetiminde 448 özel müze bulunduğunu; özel müzelerde 285 bin 348 kayıtlı eser yer aldığını belirtti. 2025 Ekim sonu itibarıyla müze ve ören yerlerini yaklaşık 29 milyon 700 bin kişinin ziyaret ettiğini açıkladı.

Kütüphaneler, yazma eserler ve alan başkanlıkları

Ersoy, 1300’ü aşkın çağdaş kütüphaneyle hizmet verildiğini, son sekiz yılda kütüphane kullanım alanının 325 bin metrekareden 800 bin metrekareye çıktığını, oturma kapasitesinin 94 binden 150 bine yükseldiğini söyledi. 2026 hedefinin kullanım alanını 1 milyon metrekarenin, oturma kapasitesini 200 binin üzerine taşımak olduğunu belirtti.

Halk kütüphanelerinde 2024’te üye sayısının 6,7 milyona, kullanıcı sayısının 38,7 milyona, kitap sayısının 25 milyona ulaştığını; 2025’te üyenin 7,6 milyona, kitap sayısının 25,6 milyona çıktığını ve yıl sonunda 26,4 milyona ulaşmasının öngörüldüğünü ifade etti. Son sekiz yılda 221 yeni kütüphanenin açıldığını, 320’sinin yenilendiğini; 2025’te 92 kütüphanede çalışmaların sürdüğünü aktardı.

Türkiye Yazma Eserler Kurumu’nun 456 bin 753 eserin dijital nüshasını erişime açtığını; site üye sayısının 23 bine, toplam görüntülemenin 4 milyon 720 bine ulaştığını söyledi. Çanakkale, Kapadokya ve Uludağ alan başkanlıklarıyla yönetimin güçlendirildiğini; Kapadokya’da 2019 2025 arasında 1132 kaçak yapının kaldırıldığını, 288 taşınmazın tescillendiğini ve acil müdahale gerektiren 2 peribacasının onarımının 2025’te tamamlandığını belirtti.

Sahne sanatları, sinema ve yurt dışı kültür diplomasisi

Ersoy, 2024’te Devlet Tiyatrolarının 6 bin 676 temsille 2 milyon 269 bin seyirciye ulaştığını, yeni sezonda Kars’ta yeni bir sahnenin açılacağını söyledi. 2025 2026 sezonunda 379 özel tiyatro projesine 97 milyon 216 bin lira destek sağlandığını açıkladı.

Sinema sektörüne 2025’te toplam 484 milyon 544 bin lira destek verildiğini, “Sinema Yollarda” projesiyle yeni bir sinema tırının hizmete alındığını belirtti. Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu’nun 2025’te 138 etkinlik gerçekleştirdiğini, 39 proje yürüttüğünü, 180 eser yayımladığını ve 1474 öğrenciye burs sağladığını kaydetti.

Yunus Emre Enstitüsü’nün 69 ülkede 93 temsilcilikle çalıştığını; 2025’te yüz yüze ve çevrim içi Türkçe kurslarıyla 18 bin 263 kişiye ulaşıldığını, “Tercihim Türkçe” kapsamında 22 bine yakın öğrencinin Türkçe öğrendiğini ve toplamda 46 bin 200 kişiye Türkçe öğretildiğini aktardı. YTB’nin 2025’te 170 ülkeden 125 bin 682 başvuru aldığını; 4 bin 350 başarılı öğrenciye burs verildiğini ifade etti.

Bakan Ersoy, bağlı ve ilgili kuruluşlarla birlikte 2026 yılı bütçesinin 69 milyar 999 milyon 818 bin lira olarak öngörüldüğünü sözlerine ekledi.

Değerlendirme

Sunum, turizm gelirlerindeki artış, kültürel mirasın korunması, müzecilik yatırımları ve kütüphanelerde kapasite büyümesi başlıklarında somut veriler ortaya koydu. Bakanlık, 2026’ya kültür, sanat ve turizm alanlarında devam eden projelerle hazırlanıyor.

Kaynak: TBMM