Yayıncılık sektörü alarm veriyor

Yayıncılıkta kriz Meclis gündeminde

İYİ Parti Manisa Milletvekili Şenol Sunat, yayıncılık sektöründe yaşanan ekonomik sıkıntı ve yapısal daralmayı Meclis gündemine taşıdı.
Sunat, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığı’na sunduğu yazılı soru önergesinde, küçük ve orta ölçekli yayınevlerinin ayakta kalmakta zorlandığını belirtti.

Milletvekili Sunat, döviz kurlarındaki artış, kâğıt ve baskı maliyetlerindeki yükselişin 2018 sonrası yayıncılık sektörünü derinden sarstığını ifade etti. Sektörün yalnızca ekonomik bir alan değil, kültürel çeşitliliğin ve düşünce özgürlüğünün taşıyıcısı olduğunu vurguladı.

Yayınevleri kapanma noktasında

Sunat’ın önergede aktardığı bilgilere göre, son yıllarda çok sayıda yayınevi faaliyetini sonlandırdı.
Birçok köklü yayınevi, artan maliyetler nedeniyle kitap üretimini azaltırken, bazıları yalnızca birkaç kitap yayımlayabildi. Orta sınıfın alım gücündeki düşüşle birlikte okur sayısında da ciddi bir azalma yaşandığı belirtildi.

Sunat, büyük kitap fuarlarının artan maliyetleri nedeniyle küçük yayınevlerinin bu etkinliklerden dışlandığını ifade etti. Yayınevlerinin sınırlı kaynaklarını basıma ayırmak zorunda kaldığını, bu durumun fuar alanlarını büyük sermayeli şirketlerin kontrolüne bıraktığını belirtti.

Kültürel çeşitlilik zayıflıyor

Milletvekili, bu sürecin kültürel çoğulculuğu tehdit ettiğini ve yayıncılığın tekelleşme riskiyle karşı karşıya olduğunu dile getirdi.
Yerel yönetimler tarafından düzenlenen kitap günlerinde de benzer sorunların yaşandığını belirten Sunat, bağımsız yayınevleri ve kültür emekçilerinin çoğu zaman dışlandığını söyledi.

Sunat, “popülerlik ve görünürlük kaygılarının” kültürel sürekliliğin önüne geçtiğini, kamusal etkinliklerin kültür politikalarıyla uyumlu yürütülmesi gerektiğini vurguladı.

Bakanlığa kapsamlı sorular

Soru önergesinde Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın yayıncılık alanındaki destek politikaları da sorgulandı.
Sunat, Bakanlık bütçesinin kültürel üretimi desteklemekten uzak olduğunu belirterek, “Uzmanlık alanlarında yayın yapan küçük yayınevlerine uzun vadeli destek sağlanmaması kültürel çoraklaşmayı derinleştiriyor,” ifadelerine yer verdi.

Milletvekili, son beş yılda kapanan yayınevlerinin sayısının açıklanmasını ve döviz kuru artışlarının sektöre etkisine dair Bakanlık tarafından bir etki analizi yapılıp yapılmadığını sordu.

Dijital korsanlık ve telif sorunları

Önergede, dijitalleşmeyle birlikte artan telif ihlallerine de dikkat çekildi.
Yeni çıkan kitapların kısa sürede izinsiz biçimde dijital ortamlarda paylaşıldığını belirten Sunat, telif haklarının korunması için kapsamlı bir mevzuat düzenlemesi gerekliliğini vurguladı.

Milletvekili ayrıca, akademisyen ve öğrenciler için kamusal erişime açık bir dijital kütüphane kurulmasının gündemde olup olmadığını sordu.

Sunat’ın önergesi, yayıncılık sektöründe yaşanan daralmanın yalnızca ekonomik değil, kültürel bir sorun haline geldiğine işaret ediyor.
Yayınevlerinin kapanmasının, kültürel çeşitlilik ve düşünce özgürlüğü üzerinde olumsuz etkiler yarattığını belirten Sunat, Bakanlığın bu alandaki politikalarını kamuoyu önünde sorguladı.

Kaynak: TBMM