AB güvenlik gündemi genişliyor

Avrupa Birliği’nde güvenlik gündemi yeniden şekilleniyor. Kaja Kallas, Brüksel’de yaptığı açıklamalarda Ukrayna savaşı, Orta Doğu’daki gelişmeler ve yaptırımların aynı anda Avrupa’nın öncelikleri arasına girdiğini ortaya koydu. Bu çok katmanlı gündem, AB politikalarının daha geniş bir çerçevede ele alınmasına yol açıyor.

16 Mart 2026’da düzenlenen Dış İlişkiler Konseyi toplantısının ardından konuşan Kallas, güvenlik ortamının hızla değiştiğine dikkat çekti. Avrupa Güvenlik Stratejisi’nin yalnızca krizlere yanıt veren bir yapıdan çıkması gerektiğini vurgulayan Kallas, uzun vadeli ve bütüncül bir yaklaşımın önemine işaret etti. Açıklamalar, AB’nin güvenlik politikalarında yeni bir döneme işaret etti.

Kallas, güvenlik yaklaşımının artık sadece askeri alanla sınırlı kalmayacağını belirtti. Enerji tedarik zincirleri ve farklı politika alanlarının da bu çerçeveye dahil edileceğini ifade etti. Üye ülkelerin sürece aktif katkı sunduğunu dile getiren Kallas, yeni stratejinin güncellenmiş ortak tehdit değerlendirmesine dayanacağını söyledi.

Ukrayna savaşında öncelik vurgusu

Toplantının en dikkat çeken başlıklarından biri Ukrayna savaşı oldu. Kallas, Rusya’nın yükselen enerji fiyatlarından ve hava savunma sistemlerinin başka bölgelere kaydırılmasından fayda sağladığını ifade etti. Bu durumun savaşın seyrini etkilediğine dikkat çekildi.

AB ülkelerinin Ukrayna’yı Avrupa için en önemli güvenlik önceliği olarak gördüğünü belirten Kallas, bu konuda ortak bir duruş sergilendiğini söyledi. Ukrayna’ya yönelik ilginin azalmasına izin verilmeyeceğini vurgulayan Kallas, desteğin sürdürüleceğini dile getirdi.

Kiev’e yönelik kullanılan insansız hava araçlarının Körfez ülkelerinde de gündeme geldiğini belirten Kallas, bu durumun yeni iş birliklerini gündeme taşıdığını ifade etti. Ukrayna’nın savunma kapasitesi ile Körfez ülkelerinin ihtiyaçlarının nasıl bir araya getirilebileceği toplantıda ele alınan konular arasında yer aldı.

Rusya’nın saldırılarının bölgesel etkilerine de değinen Kallas, Ukrayna’daki bir hidroelektrik santraline yönelik saldırının Moldova’nın su kaynaklarını tehdit ettiğini aktardı. AB’nin bu kapsamda Moldova’ya ekipman ve uydu desteği sağladığı belirtildi.

Yaptırımlar ve enerji politikası

ABD’nin Rus petrolüne yönelik yaptırımları hafifletme kararına rağmen Avrupa’nın kendi politikasını sürdüreceği ifade edildi. Kallas, Rus fosil yakıtlarından uzaklaşma sürecinin devam edeceğini söyledi. Bu yaklaşımın, savaşın finansmanını sınırlamaya yönelik olduğu vurgulandı.

Kallas, Moskova’nın kaynaklarının artırılmaması gerektiğini belirtti. Rusya’nın gölge filosuna yönelik baskının artırılmasının en etkili araçlardan biri olduğunu ifade etti. Fransa, Belçika ve İsveç’in bu konuda attığı adımların olumlu karşılandığı kaydedildi.

AB’nin 20’nci yaptırım paketinin geciktiğini belirten Kallas, sürecin hızlandırılması için görüşmelerin sürdüğünü söyledi. Ayrıca 2 bin 600’den fazla kişiye yönelik yaptırımların yenilendiği ve yeni yaptırımların da kabul edildiği açıklandı.

Orta Doğu ve deniz güvenliği

Orta Doğu’daki gelişmeler toplantının bir diğer önemli başlığı oldu. Kallas, bölgedeki savaşın hem güvenlik hem de ekonomi üzerinde ciddi etkiler yarattığını ifade etti. Bu durumun Avrupa’nın gündemini doğrudan etkilediği görüldü.

Hürmüz Boğazı’nın açık tutulmasının kritik olduğuna dikkat çeken Kallas, seyrüsefer serbestisinin korunmasının öncelikler arasında yer aldığını söyledi. Bu konuda Birleşmiş Milletler ile temasların sürdüğü aktarıldı.

AB’nin ASPIDES deniz operasyonunun devam ettiğini belirten Kallas, operasyonun güçlendirilmesinin değerlendirildiğini ancak görev alanında bir değişiklik planlanmadığını ifade etti. Deniz güvenliği, Avrupa’nın stratejik başlıkları arasında öne çıktı.

Bölgesel başlıklar ve diplomasi trafiği

Kallas, Lübnan’da Hizbullah’ın ülkeyi bir savaşın içine sürüklediğini ve halkın bunun bedelini ödediğini söyledi. AB’nin Lübnan’a 100 milyon avro insani yardım sağlayacağı açıklandı. Bu destek, bölgedeki insani duruma yönelik bir adım olarak değerlendirildi.

Gazze ve Batı Şeria’daki durumun kötüleştiğini belirten Kallas, insani yardıma erişimin artırılması gerektiğini ifade etti. Gerilimin düşürülmesi için çalışmaların sürdüğü bilgisi paylaşıldı.

Ermenistan’a ilişkin olarak ise seçimler öncesinde tehditlere karşı bir Hibrit Hızlı Müdahale Ekibi gönderileceği duyuruldu. Kallas, demokratik dayanıklılığın desteklenmesinin önemine dikkat çekti.

Kallas, AB’nin doğrudan savaşlara dahil olma niyetinde olmadığını belirtti. Bununla birlikte deniz güvenliğinin sağlanmasının kritik bir başlık olduğunu vurguladı. Avrupa’nın güvenlik yaklaşımı, askeri ve ekonomik unsurları birlikte ele alan daha geniş bir çerçeveye doğru ilerliyor.

Avrupa Güvenlik Stratejisi çalışmalarının başlangıç aşamasında olduğunu ifade eden Kallas, belgenin kısa, siyasi ve kapsayıcı olması gerektiğini söyledi. Sürecin üye ülkelerin katkılarıyla şekilleneceği belirtildi.