Sorumlu seyahat neden hızla yükseliyor

Avrupa’ya yönelik uzun mesafe seyahatlerde sorumlu turizm davranışları 2025 yılında yükseldi. Avrupa Seyahat Komisyonu’nun araştırması, sürdürülebilirlik gündemindeki görünürlük azalmasına rağmen turist tercihlerinin daha bilinçli hale geldiğini ortaya koydu.

ETC tarafından hazırlanan ve Kairos Future tarafından yürütülen çalışmada, 2024’e kıyasla dört temel davranış göstergesinin tamamında artış kaydedildi. Araştırma; Avustralya, Brezilya, Kanada, Çin, Japonya ve ABD’den toplam 3 bin katılımcıyla gerçekleştirildi.

Çalışmada “yeşil seyahat”, “yerel deneyimlere yönelim”, “alışılmış rotaların dışına çıkma” ve “yoğun sezon dışında seyahat” başlıkları incelendi. 2024 yılı 100 baz alınarak oluşturulan endekste, 2025’te yeşil seyahat 108, alternatif rotalara yönelim 106, yerel deneyimler 105 ve sezon dışı seyahat 102 seviyesine yükseldi.

İlgi azalıyor, davranış değişiyor

Rapora göre sürdürülebilirlik temalarının küresel görünürlüğü azalmasına rağmen, turist davranışlarında artış devam etti. Medya analizleri, konunun daha az gündemde olmasına karşın seyahat tercihlerinin bu durumdan olumsuz etkilenmediğini gösterdi.

Araştırma, turistlerin özellikle küçük ve uygulanabilir değişikliklere daha açık olduğunu ortaya koydu. Yerel konaklama tercihleri, daha yavaş tempolu planlar ve uygun durumlarda alternatif ulaşım araçlarının kullanımı bu değişimin temelini oluşturdu.

Niyet ve davranış arasındaki fark

Çalışmada turistlerin niyetleri ile gerçek davranışları arasında sınırlı farklar olduğu belirlendi. Sezon dışı seyahatte 4 puanlık, alışılmış rotaların dışına çıkmada ise 5 puanlık fark ölçüldü.

Buna karşılık yerel deneyim ve yeşil seyahat başlıklarında belirgin bir fark görülmedi. Ayrıca planlanan seyahatlerin, tamamlananlara kıyasla daha sürdürülebilir tercihler içerdiği tespit edildi.

Pratik engeller öne çıkıyor

Araştırmanın nitel bulguları, turistlerin niyetlerini uygulamada zorlandığını ortaya koydu. Sezon kavramına dair belirsizlikler, tren rezervasyon sistemlerinin parçalı yapısı ve elektrikli araç altyapısındaki sınırlılıklar öne çıkan başlıca engeller arasında yer aldı.

Bunun yanında maliyet faktörünün de belirleyici olduğu ifade edildi. Artan fiyat hassasiyetinin, seyahat tercihlerine doğrudan etki ettiği vurgulandı.

Yerel deneyim ve yavaş seyahat yükselişte

Raporda yerel deneyim kavramının geniş bir anlam taşıdığı belirtildi. Yerel mutfak, kültürel etkinlikler ve yerel halkla etkileşim, seyahat deneyiminin önemli parçaları olarak öne çıktı.

Öte yandan yavaş seyahat yaklaşımının da yaygınlaştığı görüldü. Daha uzun konaklamalar, bölgesel keşifler ve daha az yoğun programlar hem maliyet hem deneyim açısından tercih edildi.

Yeşil ulaşımda dikkat çeken artış

Araştırmaya göre en güçlü yükseliş yeşil seyahat alanında gerçekleşti. Toplu taşıma, tren, yürüyüş ve elektrikli araç kullanımında artış kaydedildi. Buna karşın uçak kullanımında sınırlı bir düşüş gözlemlendi.

Ancak tren planlamasının karmaşıklığı ve elektrikli araç kullanımının ek hazırlık gerektirmesi, dönüşümün önündeki temel zorluklar arasında gösterildi.

Turizm sektörü için yeni fırsatlar

Raporda turizm sektörü için dört temel fırsat alanı öne çıktı. Bunlar; pratik çözümler geliştirmek, sorumlu tercihleri ekonomik avantajlarla sunmak, yavaş seyahat yaklaşımını güçlendirmek ve sezon dışı ile alternatif rotaları dengeli şekilde tanıtmak olarak sıralandı.

Ayrıca sorumlu turizmin yalnızca çevresel değil, aynı zamanda deneyim odaklı bir değer olarak sunulmasının etkili olabileceği belirtildi.

Genel tablo ne söylüyor

Genel değerlendirme, Avrupa’ya seyahat eden uzun mesafe turistlerin daha sorumlu tercihlere yöneldiğini ortaya koydu. Ancak pratik engeller ve maliyet baskısı, bu dönüşümün hızını sınırlayan unsurlar olarak öne çıktı.

Araştırma, sorumlu turizm davranışlarının tüm başlıklarda dengeli ve kademeli bir şekilde geliştiğini gösterdi.

Kaynak: European Travel Commission