Mpox salgını küresel yayılım gösteriyor

Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Burundi ve Uganda’da Clade Ib MPXV kaynaklı mpox salgını devam ederken, yeni vakalar daha önce etkilenmemiş ülkelerde de görülmeye başladı. Dünya Sağlık Örgütü’nün son raporuna göre, küresel mpox vakaları artış gösterirken, seyahatle bağlantılı enfeksiyonlar dikkat çekiyor.

Mpox salgını Afrika’da yayılmaya devam ediyor

Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) 13 Şubat 2025 tarihli dış durum raporuna göre, Clade Ib MPXV kaynaklı mpox salgını özellikle Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Burundi ve Uganda’da hızla yayılmaya devam ediyor. Ancak son dönemde, daha önce bu hastalığın görülmediği ülkelerde de seyahatle bağlantılı yeni vakalar tespit edildi. Bu nedenle, salgının küresel çapta daha fazla yayılma ihtimali giderek güçleniyor.

Rakamlarla küresel mpox salgını

Mpox salgınının güncel verileri, 1 Ocak 2022 – 31 Aralık 2024 tarihleri arasında toplam 124.753 doğrulanmış vaka ve 272 ölüm ile 128 ülkede görüldüğünü ortaya koyuyor. Ancak 1 Ocak 2024 – 2 Şubat 2025 arasındaki veriler, salgının son dönemlerde Afrika’da daha belirgin bir artış gösterdiğini gösteriyor:

Bu verilere göre, Kongo Demokratik Cumhuriyeti en fazla vaka sayısına sahip ülke olmaya devam ederken, Uganda son haftalarda vakalarda en yüksek artışı yaşayan ikinci ülke konumunda.

Seyahatle bağlantılı vakalar endişe yaratıyor

Mpox salgını, Afrika dışına da sıçramış durumda. Son raporlar, Tayland, Birleşik Krallık ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi ülkelerde Clade Ib MPXV’ye bağlı yeni vakaların tespit edildiğini gösteriyor. Özellikle Birleşik Arap Emirlikleri’nde ilk kez yerel bir mpox vakası tespit edildiği bildirildi. Bu gelişme, hastalığın küresel yayılımına dair endişeleri artırıyor.

Bununla birlikte, Çin, Almanya, Belçika, ABD, Kanada, Fransa, Hindistan, Pakistan ve İsveç gibi ülkelerde de seyahatle bağlantılı vakalar görüldü. Bu vakaların çoğu, Doğu Afrika’dan gelen yolcular arasında tespit edildi.

Kongo Demokratik Cumhuriyeti salgında kritik noktada

Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nde hem Clade Ia hem de Clade Ib MPXV suşlarının dolaşımı sürüyor. Ülkede birçok eyalette salgın eğilimleri stabil görünse de, doğu kesimlerinde şiddet olayları nedeniyle salgınla mücadelede ciddi zorluklar yaşanıyor. DSÖ, özellikle Kinşasa’daki mpox yayılımının cinsel temas yoluyla arttığına dair kanıtlar bulunduğunu belirtiyor.

Burundi ve Uganda’da salgın kontrol altına alınamıyor

Burundi’de 3359 doğrulanmış vaka ve 1 ölüm, Uganda’da ise 2479 vaka ve 16 ölüm bildirildi. Ancak Uganda’da vaka sayılarında belirgin bir artış gözlemleniyor. DSÖ, Uganda’nın son altı hafta içinde kıtada en fazla vaka bildiren ikinci ülke haline geldiğini ve haftalık vaka sayılarının yükselmeye devam ettiğini rapor etti.

Mpox’un yayılmasını önlemek için alınan önlemler

DSÖ, mpox’un yayılmasını durdurmak amacıyla beş temel stratejiyi hayata geçirdi:

1. Acil durum koordinasyonu: Krizlere zamanında ve etkili yanıt verilmesi sağlanıyor.
2. İşbirlikçi sürveyans: Vakaların gerçek zamanlı takibi yapılıyor.
3. Toplumun korunması: Risk iletişimi artırılarak topluluklar bilinçlendiriliyor.
4. Güvenli ve ölçeklenebilir bakım: Hastalara uygun sağlık hizmetleri sunuluyor.
5. Aşı ve ilaç erişimi: Risk altındaki gruplara yönelik aşı programları genişletiliyor.

Bu kapsamda Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Ruanda, Kenya ve Uganda’da mpox aşıları dağıtılmaya başlandı. Ocak 2025’te, Japonya’dan Kongo Demokratik Cumhuriyeti’ne 50.000 doz aşı gönderildi.

Mpox salgını Afrika’da artış gösterirken, küresel yayılım da devam ediyor. DSÖ’nün son raporuna göre, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Burundi ve Uganda salgının en fazla etkilediği ülkeler arasında yer alıyor. Ancak seyahatle bağlantılı vakaların yeni ülkelerde görülmesi, küresel sağlık açısından ciddi bir risk teşkil ediyor.

Önümüzdeki süreçte, mpox’un yayılmasını kontrol altına almak için aşılama çalışmaları ve uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesi hayati önem taşıyor. DSÖ, salgının yayılmasını önlemek adına riskli bölgelerde aşı erişimini artırmayı ve sürveyans sistemlerini güçlendirmeyi amaçlıyor.

Kaynak: Türkiye Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü