Turizm işçileri için çözüm aranıyor

Turizm sektöründe güvencesiz çalışmaya karşı çözüm arayışları hız kazanıyor. Barış Çıvak, meslek yasası ve sendikal örgütlenme çağrısı yapıyor.

Turizmde güvencesizleşme sistematik hale geldi

Neoliberal politikaların etkisiyle, turizmde geçici ve esnek çalışma modelleri yaygınlaştı. Akademisyen Barış Çıvak’ın 2024 tarihli çalışması, bu dönüşümün çalışanlar üzerindeki etkilerini ayrıntılı biçimde ortaya koyuyor.

Prekaryalaşma yalnızca düşük ücret değil

Çıvak’a göre güvencesizlik, yalnızca maddi yetersizlik değil; aynı zamanda sosyal koruma eksikliği, sendikasızlık, düzensiz çalışma saatleri ve psikolojik güvensizlik anlamına geliyor. Bu durum turizm emekçilerini yeni bir sosyal sınıfa, yani “prekarya”ya sürüklüyor.

Turizm sektöründe mevsimsellik en büyük sorun

Yılın yalnızca 6-7 ayında iş bulunan birçok turizm merkezinde çalışanlar, sezon dışında işsiz kalıyor. Otellerde sigorta primlerinin yatırılmaması ya da eksik gösterilmesi yaygın bir sorun olarak öne çıkıyor.

Göçmenler, kadınlar ve gençler daha savunmasız

Spa ve animasyon gibi alanlarda yabancı uyruklu kadınlar, düşük ücretle kayıtdışı çalıştırılıyor. Müşteriyle doğrudan temas kurulan alanlarda yabancı dil bilen kişiler tercih edilse de, iş güvencesi çoğu zaman sağlanmıyor.

Turizm meslek yasası önerisi dikkat çekiyor

Çıvak, rehberlikte olduğu gibi tüm turizm alt sektörleri için “turizm meslek yasası” çıkarılmasını öneriyor. Bu yasa ile ücret, izin, sigorta ve iş güvenliği gibi temel konular yasal güvenceye kavuşabilir.

Sendikalaşma ve şikayet hattı önerileri öne çıkıyor

Çalışmada, sendikalaşma oranının düşük olduğuna dikkat çekiliyor. Çıvak, çalışanlara yönelik bir şikayet hattı kurulmasını, sendikaların dijital platformlarda görünürlüğünü artırmasını ve göçmen işçileri kapsamasını öneriyor.

Akademiye eleştiri: Konuya ilgi yetersiz

Turizm akademisinde eleştirel paradigmaların zayıf olduğu ifade ediliyor. Konferanslarda “turizmde güvencesizlik” konusunun ana tema olarak işlenmesi, farkındalık oluşturmak açısından önemli bir adım olarak gösteriliyor.

Kamunun sorumluluğu büyük

Devletin, sektörün dağınık yapısını düzenleyecek bütüncül bir yasal altyapı oluşturması, sendikalaşmayı teşvik etmesi, denetim mekanizmalarını güçlendirmesi ve sosyal güvenlik sistemlerini yeniden tasarlaması öneriliyor.

Kaynak: AÜSBD