Aileler yeterince tatil yapamıyor

TÜİK 2024 verilerine göre tatil harcamalarının %47’sini en yüksek gelir grubundaki aileler yapıyor. Düşük gelirli haneler tatilden uzak kalıyor.

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2024 yılına ait Hanehalkı Bütçe Araştırması sonuçları, Türkiye’deki gelir dağılımının turizm harcamalarına nasıl yansıdığını ortaya koydu. Verilere göre, aileler yeterince tatil yapamıyor ve harcamaların büyük kısmı en üst gelir grubunda toplanıyor.

Yüksek gelirli aileler tatil harcamalarında başı çekiyor

Otel ve lokantalarda yapılan toplam harcamanın %47’si, en yüksek gelir diliminde yer alan haneler tarafından yapıldı. Buna karşılık, en düşük gelir grubundaki haneler bu harcamaların yalnızca %3,8’ini gerçekleştirebildi. Bu oran, gelir dağılımındaki eşitsizliğin tatil yapabilme imkânlarına da yansıdığını gösteriyor.

Ortalama harcama iki katına çıktı

TÜİK’in verilerine göre, otel ve lokantalara yapılan aylık ortalama harcama 2023 yılına kıyasla %107,2 artarak 1.434 TL’den 2.972 TL’ye yükseldi. Artan maliyetler ve enflasyon etkisiyle tatil harcamaları geniş halk kesimi için daha da ulaşılmaz hale geldi.

Hane tipi, harcama alışkanlıklarını belirliyor

TÜİK’in araştırmasına göre;

• Tek kişilik hane halklarının %8,5’i otel ve lokantalara harcama yapıyor.
• Çekirdek aile bulunmayan birden fazla kişinin yaşadığı hanelerde bu oran %12,1.
• Eş ve çocuklardan oluşan hanelerde oran %6,4’e düşüyor.

Bu dağılım, tek yaşayan bireylerin ve ortak yaşam sürdüren grupların dışarıda yeme-içme ve konaklama harcamalarında daha aktif olduğunu ortaya koyuyor.

Harcamalarda yıllar içinde değişim yaşanmadı

2024 yılında toplam tüketim harcamaları içinde otel ve lokantalara ayrılan pay %6,6 oldu. Bu oran 2018-2019 dönemindeki seviyelerde kalmaya devam ediyor. Yani, enflasyona ve gelir artışına rağmen halkın turizme ayırabildiği pay sabit kaldı.

Uzmanlar: “Tatil erişimi sosyal eşitsizliğin aynası”

Turizm sosyologları ve ekonomistler, verilerin sosyal adaletsizlikle birebir örtüştüğünü belirtiyor. Tatilin bir ayrıcalık değil, yaşam kalitesini artıran temel bir ihtiyaç olduğu görüşü, bu verilerle yeniden gündeme geldi.

Kaynak: Turizm Databank