BM konferansında turizm, kara ile çevrili ülkelerde dönüşümün anahtarı olarak vurgulandı
Üçüncü BM Kara ile Çevrili Gelişmekte Olan Ülkeler Konferansı’nda turizmin ekonomik çeşitlenme, kapsayıcılık ve yapısal dönüşümdeki rolü ön plana çıktı.

BM’nin LLDC3 Konferansı’nda turizm, kara ile çevrili ülkelerde ekonomik çeşitlenme ve kapsayıcı kalkınma için stratejik sektör olarak değerlendirildi.
Turizm, Üçüncü Birleşmiş Milletler Kara ile Çevrili Gelişmekte Olan Ülkeler Konferansı’nda (LLDC3) ekonomik çeşitlenme ve yapısal dönüşüm için güçlü bir araç olarak öne çıktı. BM Turizm Örgütü ev sahipliğinde düzenlenen “Turizm: Kara ile Çevrili Ülkelerde Ekonomik Çeşitlenme ve Kapsayıcılığı Sağlamak” başlıklı yan etkinlikte hükümet temsilcileri, BM kuruluşları ve kalkınma ajansları bir araya geldi.
BM Turizm verilerine göre kara ile çevrili ülkeler, 2024 yılında 50 milyon uluslararası turist ağırladı. Bu rakam dünya toplamının %3,5’ine denk geliyor. Ancak bu ülkelerin uluslararası turizm ihracat gelirlerindeki payı yalnızca %1,4 seviyesinde. Bu durum, potansiyelin henüz tam olarak kullanılmadığını gösteriyor. LLDC’lerde turist başına ortalama gelir 445 ABD doları iken, dünya ortalaması 1.182 dolar seviyesinde.
Awaza Eylem Programı’nda turizmin rolü
2024-2034 Awaza Eylem Programı’nda turizm; yapısal dönüşüm, özel sektör gelişimi, doğrudan yabancı yatırım, ulaşım ve bağlantısallık başlıklarında öncelikli sektör olarak yer alıyor. 2034’e kadar turizm dâhil hizmet sektörleri üretiminin iki katına çıkarılması ve turizm ile tarım, kültür, yaratıcı endüstriler arasında güçlü bağlantılar kurulması hedefleniyor.
Sürdürülebilir turizm için öncelikler
Turkmenistan, Özbekistan ve Tacikistan temsilcilerinin yanı sıra FAO ve Japonya Uluslararası İşbirliği Ajansı’nın (JICA) katıldığı panelde; altyapının geliştirilmesi, yerel toplulukların sürece katılımı, KOBİ’lerin kapasite geliştirmesi, sorumlu turizm, ürün çeşitlendirme ve kamu-özel sektör iş birliği gibi öncelikler vurgulandı.
BM Turizm İcra Direktörü Zoritsa Urosevic, “Kara ile çevrili ülkeler kültürel ve doğal zenginlikler açısından çok güçlü. Turizm, ekonomilerin çeşitlenmesi, toplulukların güçlenmesi ve sürdürülebilir geçim kaynakları yaratılması için benzersiz fırsatlar sunuyor” dedi.
Kırsal kalkınma odaklı projeler
Etkinlikte BM Turizm’in “Kırsal Kalkınma için Turizm Programı” tanıtıldı. Program kapsamında En İyi Turizm Köyleri, kırsal destinasyonlar için öz değerlendirme araçları ve Afrika’da pilot olarak uygulanan Küçük Hibe Programı gibi projeler öne çıktı.
Önerilen stratejik adımlar
Etkinlik sonunda kara ile çevrili ülkelerde turizmin kalkınma aracı olarak güçlendirilmesi için şu tavsiyeler sıralandı:
- Kırsal, doğa temelli ve kültürel turizmi istihdam ve girişimcilik aracı haline getirmek
- Turizm ile tarım, kültür, yaratıcı endüstriler ve doğa koruma arasında değer zincirleri kurmak
- Altyapı, ulaşım ve sınır ötesi bağlantıları geliştirmek
- KOBİ’leri sorumlu ürün geliştirme ve sürdürülebilirlik konularında desteklemek
- Küçük hibeler ve kamu-özel ortaklıklarıyla yerel girişimcileri güçlendirmek
Kaynak: Birleşmiş Milletler