Atatürk portresi iddiası Mecliste

Atatürk portresi iddiası, TBMM’ye sunulan yazılı soru önergesiyle Meclis gündemine taşındı. İzmir Milletvekili Seda Kaya Ösen, Ankara Yarıaçık Cezaevi bünyesinde bulunduğu belirtilen, 1926 tarihli ve ressam İbrahim Çallı imzalı Atatürk portresinin kaybolduğu yönündeki iddiaları Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’a yöneltti.

TBMM kayıtlarına göre önerge, 28’inci Dönem 4’üncü Yasama Yılı kapsamında 7/41224 esas numarasıyla işleme alındı. Başkanlığa geliş tarihi 25 Şubat 2026 olan önergenin özeti, Ankara Yarıaçık Cezaevi bünyesinde bulunan Atatürk portrelerinin kaybolduğu iddiasına ilişkin olarak kayda geçti. Önergenin son durumunda ise 15 günlük cevaplanma süresinin devam ettiği bilgisi yer aldı.

Önergede, ressam Hasan Pekmezci’nin kamuoyuna yansıyan açıklamalarına atıf yapıldı. Buna göre, 12 Eylül darbesi sonrası Ankara Yarıaçık Cezaevi’nde bulunan ve resmi kayıtlarda yer aldığı belirtilen Atatürk portresinin bugün kayıp olduğu iddia edildi.

Seda Kaya Ösen, söz konusu portrenin Cumhuriyet tarihi açısından sanatsal ve tarihsel değeri yüksek bir eser olduğuna dikkat çekti. Eserin akıbetine ilişkin belirsizliğin, kamuya ait kültür varlıklarının korunması, kayıt altına alınması ve denetlenmesi konusunda soru işaretleri doğurduğunu ifade etti.

Envanter kaydı ve başvuru iddiası önergeye girdi

Önerge metninde, eserin 2 Ocak 1948 tarihinde 384 demirbaş numarasıyla Islahevi envanterine kaydedildiğinin belirtildiği aktarıldı. Bu kayıt bilgisi, portrenin resmi kayıtlarda yer aldığı iddiasının dayanaklarından biri olarak metinde yer aldı.

Aynı metinde, sanatçı Hasan Pekmezci’nin portreyi yerinde görmek için başvuruda bulunduğu, ancak bu başvurunun kabul edilmediği bilgisine de yer verildi. Bununla birlikte Ankara Yarıaçık Cezaevi’nde çalışan personelin mevcut portreyi hiç görmediklerine ilişkin iddiaların bulunduğu ifade edildi.

Önergede yer alan bu bilgiler, eserin yalnızca envanter kayıtlarıyla değil, aynı zamanda kurumsal erişim ve mevcut durum bakımından da tartışma konusu haline geldiğini gösterdi. Milletvekili Ösen, kamuoyuna yansıyan bu iddiaların açıklığa kavuşturulmasını istedi.

Kültür varlıklarının korunması vurgulandı

Seda Kaya Ösen, soru önergesinde eserin taşıdığı tarihsel ve sanatsal değere özellikle vurgu yaptı. İbrahim Çallı imzalı bir Atatürk portresinin kayıtlarda görünmesine rağmen bugünkü durumunun net biçimde ortaya konulamamasının, kamuya ait kültür varlıklarının korunmasına ilişkin hassasiyeti yeniden gündeme taşıdığı belirtildi.

Metinde, kamu envanterinde yer alan kültür varlıklarının düzenli biçimde korunması, kayıtlarının güncel tutulması ve denetlenmesi gereğine işaret edildi. Eserin akıbetinin belirsizliği ise bu alanlarda gerekli özenin gösterilip gösterilmediğine ilişkin ciddi soru işaretleri doğuran bir durum olarak tanımlandı.

Önerge, tek bir eser üzerinden daha geniş bir kayıt ve denetim başlığını da gündeme taşıdı. Böylece konu yalnızca bir portrenin yerinin tespitiyle sınırlı kalmayıp, kamuya ait kültür varlıklarının takibi çerçevesinde de ele alındı.

Bakanlığa üç soru yöneltildi

İzmir Milletvekili Seda Kaya Ösen, önergesinde ilk olarak portrenin kayıp olduğu yönündeki iddiaların gerçeği yansıtıp yansıtmadığını sordu. Böylece kamuoyuna yansıyan iddiaların resmî düzeyde doğrulanıp doğrulanmayacağı Bakanlığın vereceği yanıta bırakıldı.

İkinci soruda, İbrahim Çallı imzalı Atatürk portresinin bugün itibarıyla bulunduğu yerin tespit edilip edilmediği soruldu. Eğer yer tespit edilemediyse, eserin kaybolmasına ilişkin bir soruşturma başlatılıp başlatılmadığının açıklanması istendi.

Üçüncü soruda ise böyle bir soruşturma başlatılmadıysa gerekçesinin ne olduğu yöneltildi. Böylece önerge, hem eserin fiziki durumuna hem de idari sürecin işleyişine ilişkin üç temel başlıkta resmi açıklama talep etti.

TBMM’ye sunulan yazılı soru önergesiyle, Ankara Yarıaçık Cezaevi envanterinde yer aldığı belirtilen İbrahim Çallı imzalı Atatürk portresinin akıbeti Meclis gündemine taşınmış oldu. Önerge metninde envanter kaydı, başvuru süreci ve cezaevi personeline ilişkin iddialar sıralanırken, kamuya ait kültür varlıklarının korunmasına dair sorular da öne çıktı.

Gözler şimdi Kültür ve Turizm Bakanlığının vereceği yazılı yanıta çevrildi. TBMM kayıtlarında yer alan bilgiye göre önergeye ilişkin 15 günlük cevaplanma süreci devam ediyor.

Kaynak: TBMM