Ayasofya’da koruma ve restorasyon için büyük seferberlik başlatıldı

Ayasofya’da koruma ve restorasyon seferberliği sürüyor. Bakan Ersoy, yapay zekâ destekli güvenlik sistemlerinden kubbe güçlendirmelerine kadar kapsamlı çalışmaların devam ettiğini açıkladı.

Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi’nde kapsamlı koruma ve restorasyon süreci devam ediyor. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, çalışmaları yerinde inceleyerek basına açıklamalarda bulundu. 24 Temmuz 2020’de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın kararlı duruşuyla yeniden ibadete açılan Ayasofya, bu yıl beşinci yılını geride bıraktı.

Bakan Ersoy, “Yalnızca milletimizin değil, tüm insanlığın ortak mirası olan Ayasofya’yı korumak, güçlendirmek ve gelecek nesillere en sağlıklı şekilde aktarmak için yoğun bir çaba gösteriyoruz” dedi.

Güvenlikte yapay zekâ dönemi

Ayasofya’da güvenlik önlemleri modern teknolojilerle güçlendirildi. 300 güvenlik görevlisine ek olarak, yapay zekâ destekli yeni bir güvenlik sistemi devreye alındı. Kamera sayısı artırılırken, sistem olası bir olumsuz durumda görevli personele anında uyarı veriyor. Böylece hızlı ve etkili müdahale sağlanıyor.

İlk aşama tamamlandı

Koruma çalışmaları üç başlık altında yürütülüyor: koruma, onarım ve güçlendirme. İlk aşamada ahşap, sıva ve mermer yüzeylerdeki hasarlar giderildi. Ziyaretçilerin yapıya zarar vermemesi için bariyer ve şeffaf kaplamalar yerleştirildi. Galeri katı onarıldı, elektrik ve mekanik altyapı yenilendi.

1991’den bu yana sensörlerle izlenen yapının hareketleri ve nem oranları düzenli olarak kayda alınıyor. Ayrıca külliyenin tamamlayıcı yapılarında da restorasyonlar yapıldı. III. Mehmet, II. Selim, III. Murat, Şehzadeler Türbeleri, Sıbyan Mektebi ve Muvakkithane’nin çalışmaları başarıyla tamamlandı.

Minarelerden kubbeye uzanan çalışmalar

2023 yılında başlayan ikinci etap restorasyon kapsamında minareler ve kubbede yoğun çalışmalar sürüyor. II. Beyazıd Minaresi’nde söküm ve güçlendirme işlemleri devam ediyor. Minarede taş imalatları onaylı projeye göre yürütülüyor.

Ana kubbenin güçlendirilmesi için dış yüzeydeki kurşun kaplamaların yenilenmesi planlandı. Kubbedeki mozaiklerin korunması amacıyla çelik konstrüksiyon ve brandadan geçici bir örtü sistemi kuruldu.

Mozaikler için özel platform

İç mekânda yapılacak mozaik restorasyonları için 43,5 metre yüksekliğinde bir çelik platform inşa edilecek. Bu platform ibadetleri aksatmayacak şekilde tasarlandı. Çalışmaların hızlanması için ayrıca kule vinç kuruldu.

Bilim kurulu denetiminde

Restorasyon süreci, deprem güvenliği öncelikli olmak üzere bilim heyeti denetiminde yürütülüyor. Ana kubbe ve yarım kubbelerde güçlendirme yapılacak, kurşun kaplamalar yenilenecek, mozaik konservasyonu sağlanacak.

Bilim kurulunda Prof. Dr. Can Binan, Prof. Dr. Asnu Bilban Yalçın, Prof. Dr. Ahmet Güleç, Prof. Dr. Hasan Fırat Diker ve Doç. Dr. Mehmet Selim Ökten yer alıyor. Bakan Ersoy, “Bu çalışmalar yalnızca bir restorasyon değil; mühendislik, sanat ve bilimin ortak yürüttüğü büyük bir koruma seferberliğidir” ifadelerini kullandı.

Beş yılda 40 milyon ziyaretçi

Ayasofya, yeniden ibadete açıldığı 2020’den bu yana yoğun ilgi gördü. Beş yılda yaklaşık 40 milyon kişi camiyi ziyaret etti. Bakan Ersoy, “Ayasofya, Avrupa’daki birçok ülkenin nüfusuna denk bir ziyaretçi sayısına ulaştı. Bu bizim için gurur kaynağıdır” dedi.

Geleceğe güçlü aktarım

Bakan Ersoy, restorasyonun tamamlanmasıyla Ayasofya’nın eskisinden daha güçlü bir yapısal bütünlükle geleceğe taşınacağını belirtti. “Çalışmalar tamamlandığında Ayasofya tüm ihtişamıyla ziyaretçilerini ağırlamaya devam edecek” dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’a teşekkür eden Bakan Ersoy, “Ayasofya’nın yeniden açılışına vesile olan Sayın Cumhurbaşkanımıza, Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne, akademisyenlere ve emeği geçen herkese şükranlarımı sunuyorum” diyerek konuşmasını tamamladı.

Kaynak: Kültür ve Turizm Bakanlığı