Bitlis Kalesi meclis gündeminde

Bitlis Kalesi’nde yürütülen kazı ve restorasyon çalışmalarının akıbeti TBMM gündemine taşındı. Çalışmaların şeffaflığı ve turizme açılma planı sorgulanıyor.

Bitlis Milletvekili Semra Çağlar Gökalp, Bitlis Kalesi’nde uzun süredir devam eden kazı ve restorasyon faaliyetleri hakkında Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un yazılı yanıtlaması istemiyle Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne soru önergesi sundu.

Bitlis il merkezinde yer alan ve kökeni Urartu dönemine dayanan Bitlis Kalesi’nde 2004 yılında başlatılan arkeolojik kazıların ve 2020’li yıllarda hız kazanan restorasyon çalışmalarının, kamuoyunda ciddi soru işaretlerine neden olduğu belirtildi.

Bitlis Kalesi’nde kazı ve restorasyon süreci

Önergede, Bitlis Kalesi’nde yürütülen kazıların askeri kullanım dışında sivil yerleşim izleri de sunduğu ifade edilirken, kazıların sistematik bir arkeolojik yöntemle yapılıp yapılmadığının belirsiz olduğu vurgulandı. Ayrıca, mevcut arkeolojik buluntuların envantere kaydı, korunması ve şeffaf raporlanması konularında eksiklikler olduğu dile getirildi.

Gökalp, kazılar sonucunda elde edilen eserlerin sayısı, envanter süreci ve korunma koşullarına ilişkin detaylı bilgi talebinde bulunarak, elde edilen verilerle ilgili bugüne kadar bilimsel bir yayın yapılıp yapılmadığını da sorguladı.

Restorasyon uygulamaları ve eleştiriler

Restorasyon sürecinde kullanılan malzeme ve tekniklerin kalenin özgün dokusuna uyumlu olup olmadığı da önergenin ana başlıklarından biri oldu. Özellikle surlarda modern malzeme ve betonarme uygulamalarının tarihî yapıya zarar verdiği yönündeki iddialar dikkat çekti.

Venedik Tüzüğü gibi uluslararası koruma ilkelerine uygunluk, restorasyon sırasında hazırlanan teknik raporların ve projelerin varlığı, kamuya açık erişim sağlanıp sağlanmadığı konuları da Bakanlığa yöneltilen sorular arasında yer aldı.

Turizme açılmama tartışması

Kazı ve restorasyon çalışmalarına rağmen Bitlis Kalesi’nin hâlâ ziyarete açılmaması da önergenin önemli başlıkları arasında yer aldı. Uzun süredir kamu kaynaklarıyla süren çalışmalara karşın, yerel halkta oluşan güvensizlik duygusuna dikkat çekildi. Ziyarete açılma tarihi ve turizm planlaması konusunda bilgi verilmesi talep edildi.

Gökalp ayrıca restorasyonun uzun vadede yapıya verebileceği olası zararların hesaplanıp hesaplanmadığını ve yerel halk ile meslek odalarının sürece nasıl dahil edildiğini de sordu.

Kültür ve Turizm Bakanlığı’na yöneltilen temel sorular

• Kazı ve restorasyon çalışmalarının aşamaları nelerdir?
• Buluntuların korunması için hangi süreçler işletilmektedir?
• Restorasyonda hangi malzeme ve yöntemler kullanılmıştır?
• Şeffaflık ve bilimsel raporlama süreçleri nasıl işlemektedir?
• Çalışmaların maliyet ve harcama detayları nelerdir?
• Bitlis Kalesi turizme ne zaman açılacaktır?

Önergeye ilişkin 15 günlük cevaplanma süresi işlemeye başlamış durumda. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın vereceği yanıtlar, Bitlis Kalesi’nin geleceği için önemli bir yol haritası niteliği taşıyacak.

Kaynak: TBMM Soru Önergeleri