Çevre davaları harçsız hale geliyor

Semra Dinçer, çevre, ekoloji ve kültürel değerleri korumaya yönelik davaların harçlardan muaf tutulmasını öngören yasa teklifini Meclis’e sundu.

CHP Ankara Milletvekili Semra Dinçer, çevre, ekolojik denge, tarihi ve kültürel varlıkların korunmasına yönelik açılacak davaların harçlardan muaf tutulmasını öngören bir yasa teklifini Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sundu. “Harçlar Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi”, 16 Mayıs 2025 tarihinde TBMM Başkanlığı’na iletildi ve esas komisyon olarak Plan ve Bütçe Komisyonu’na havale edildi.

Kamu yararına açılan çevre davalarında harç yükü kalkacak

Teklifin amacı; doğa, çevre, halk sağlığı ve kültürel miras için açılan davaların maddi yükümlülükler nedeniyle engellenmesini önlemek. Semra Dinçer’in teklifinde, bu tür davaların “kamu davası” statüsünde değerlendirilerek, harçlardan muaf tutulması ve olası davacı masraflarının hazine tarafından karşılanması hedefleniyor.

Anayasa ve Çevre Kanunu dayanak gösterildi

Teklifin gerekçesinde Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 56. maddesi hatırlatılıyor:
“Herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Çevre sağlığını korumak ve kirlenmesini önlemek devletin ve vatandaşların görevidir.”

Ayrıca 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 3. maddesi uyarınca, çevrenin korunmasında bireylerin ve sivil toplum kuruluşlarının da sorumluluğu vurgulanıyor.

Maddi engeller çevre mücadelelerini zayıflatıyor

Kanun teklifinin genel gerekçesinde, çevre konusunda açılan davaların yüksek dava harçları, vekâlet ve bilirkişi ücretleri nedeniyle zorlukla açılabildiği ifade ediliyor. Özellikle çevre gönüllüsü avukatların dayanışma esaslı çalıştıkları vurgulanarak, bu yükün kamuya mal olmuş çevresel meseleler için engel teşkil ettiği belirtiliyor.

Teklifin kapsamı

Yasa teklifinin 1. maddesi ile 492 sayılı Harçlar Kanunu’na şu ifade ekleniyor:

“Çevrenin, tarihi ve kültürel değerlerin, doğal ekosistemlerin ve halk sağlığının korunmasına ilişkin işlemler ve imar uygulamaları” kapsamında açılacak davalar harçtan muaf olacak.

Bu davaların davacı aleyhine sonuçlanması halinde ise vekâlet, bilirkişi ve tebligat ücretleri Hazine tarafından ödenecek.

• TBMM Kanun Teklifleri Arşivi – Esas No: 2/3122
• 492 Sayılı Harçlar Kanunu (Mevzuat Bilgi Sistemi)
• Anayasa Madde 56 – Sağlık ve Çevre Hakkı

Kaynak: TBMM Kanun Teklifleri