Dereköy Kilisesi restorasyon talebi TBMM gündeminde

Bursa Milletvekili Yüksel Selçuk Türkoğlu, 1857 yapımı Dereköy Kilisesi’nin korunması ve turizme kazandırılması için TBMM’ye yazılı soru önergesi sundu.

Bursa Milletvekili Yüksel Selçuk Türkoğlu, Mudanya ilçesindeki Dereköy Kilisesi’nin korunması ve restore edilmesi talebiyle Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un yanıtlaması istemiyle yazılı soru önergesi sundu.

1857 yılında inşa edilen ve Rum Ortodoks Kilisesi olarak bilinen tarihi yapı, Lozan Mübadelesi sonrası bir dönem cami olarak kullanılmış, 1972 yılından itibaren ise kaderine terk edilmiştir. Zamanla tahrip olan yapı, bugün ciddi bir restorasyon ve koruma ihtiyacı içindedir.

“Kültür mirası kaderine terk edilmemeli”

İYİ Parti Bursa Milletvekili Türkoğlu’nun önergesinde, Vakıflar Genel Müdürlüğü korumasında bulunduğu belirtilen yapının yıllardır onarım görmediğine dikkat çekildi. Türkoğlu, kilisenin Anadolu’daki ender mimari örneklerden biri olmasına rağmen, gereken koruma adımlarının atılmadığını belirtti.

Önergede, kilisenin içindeki kabartma ve süslemelerin bir kısmının tahrip edildiği, bazı bölümlerin ise yurt dışına çıkarıldığı iddialarına da yer verildi. Türkoğlu, bu kültür varlığının korunması için devletin sorumluluk üstlenmesi gerektiğini vurguladı.

“Kültür ve tarih mirasına sahip çıkmak devletin asli görevi iken, Dereköy Kilisesi’nin kaderine terk edilmiş olması kamu vicdanını derinden yaralamaktadır.”

Yöre halkı yıllardır çözüm bekliyor

Bursa’nın Mudanya ilçesine bağlı Dereköy Mahallesi’nde yer alan kilise, yerel halkın uzun süredir restorasyon ve koruma talebinde bulunduğu bir yapı olarak biliniyor.
Köy muhtarı ve bölge halkının girişimlerine rağmen, bugüne kadar resmi bir restorasyon projesi hayata geçirilmedi.

Yapının kültürel miras turizmi açısından taşıdığı potansiyel de önerge metninde vurgulandı. Türkoğlu, Dereköy Kilisesi’nin restore edilerek bölge turizmine kazandırılmasının hem kültürel hem ekonomik katkı sağlayacağını belirtti.

TBMM’ye sunulan altı maddelik önerge

Milletvekili Yüksel Selçuk Türkoğlu’nun TBMM Başkanlığı’na sunduğu yazılı önerge, altı ayrı sorudan oluştu. Soru başlıkları şu şekilde sıralandı:

1. 1857 yapımı Dereköy Kilisesi’nin korunması ve restore edilmesi için bugüne kadar hangi adımlar atılmıştır?
2. Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından koruma altında olduğu belirtilen bu yapıya neden fiilen koruma sağlanmamaktadır?
3. Kilisede bulunan vaiz kürsüsünün Bursa Arkeoloji Müzesi deposuna kaldırıldığı bilinmektedir. Bu eserlerin aslına uygun şekilde restore edilip yeniden yerine yerleştirilmesi yönünde bir plan var mıdır?
4. Kilisenin duvarlarındaki kabartmaların bir kısmının tahrip edilmesi ve yurt dışına kaçırıldığı iddiaları doğru mudur? Bu eserlerin izine ulaşmak için herhangi bir girişimde bulunulmuş mudur?
5. Dereköy Mahallesi’nin turizm potansiyeli göz önünde bulundurularak, bu tarihi yapının restore edilip bölge turizmine kazandırılması için bir proje gündemde midir?
6. Türkiye genelinde benzer durumda olup koruma altında olmasına rağmen kaderine terk edilen kültür varlıklarının sayısı kaçtır? Bakanlık bu yapılar için bir yol haritası hazırlamakta mıdır?

Bakanlıktan yanıt bekleniyor

Önerge, 03 Ekim 2025 tarihinde TBMM Başkanlığı’na ulaştı ve 7/34756 esas numarasıyla kayda geçti. 28. Dönem 4. Yasama Yılı kapsamında değerlendirilen önergenin, 15 günlük cevaplanma süresi devam ediyor.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un vereceği yanıt, yalnızca Dereköy Kilisesi’nin geleceği açısından değil, Türkiye genelinde koruma altındaki kültürel varlıkların durumu açısından da önem taşıyor.

Bursa’da kültürel miras turizminin önemi

Bursa, sahip olduğu tarihî camiler, hanlar, kiliseler ve mübadele mirasıyla çok katmanlı bir kültürel kimliğe sahip. Dereköy Kilisesi gibi yapılar, kentin inanç turizmi ve kültürel çeşitlilik açısından taşıdığı değeri yansıtıyor.

Uzmanlara göre, bu tür yapılar restore edilerek ziyaretçilere açıldığında, Bursa’nın turizm çeşitliliği artacak ve yerel ekonomiye doğrudan katkı sağlayacaktır. Dereköy Kilisesi’nin turizme kazandırılması, bölge için yeni bir kültür rotasının da temelini oluşturabilir.

Kaynak: TBMM