Efes projesi Meclis gündeminde

Efes Antik Kenti’nde planlanan ziyaretçi karşılama merkezi projesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşındı. İzmir Milletvekili Mustafa Bilici, projeye ilişkin sorularını Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un yazılı olarak yanıtlaması talebiyle Meclis Başkanlığına sundu. Önerge, 28’inci Dönem 4’üncü Yasama Yılı kapsamında 7/39732 esas numarasıyla kayda geçti.

2 Şubat 2026 tarihinde Başkanlığa ulaşan önergenin 15 günlük cevaplanma süreci devam ediyor. Başvuruda, UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Efes Antik Kenti sınırları içinde planlandığı iddia edilen projenin kapsamı ve izin süreçlerine ilişkin ayrıntılı bilgi talep edildi.

Sit alanında proje iddiası

Önergede, basına yansıyan haberlerde 1. derece arkeolojik sit sahası içerisinde yer alan bir bölümde büyük ölçekli bir yapı kompleksi inşa edilmek istendiği yönündeki iddialara dikkat çekildi. Söz konusu yapının “ziyaretçi karşılama merkezi” adı altında planlandığı ifade edildi.

Projenin niteliği ve kapsamının, sit alanı koruma ilkeleri ile bilimsel raporlar açısından kaygı yarattığı belirtildi. Ayrıca mevzuata uygunluk konusunun kamuoyunda tartışma yarattığı vurgulandı.

Hukuki dayanak ve bilimsel raporlar soruldu

Mustafa Bilici, Bakanlığın söz konusu projeye ilişkin bilgisi ve onayının bulunup bulunmadığını sordu. Varsa, projenin kapsamı ile izin süreçlerinin hangi aşamalardan geçtiğinin açıklanması talep edildi.

Ayrıca 1. derece arkeolojik sit sahasında böyle bir projeye izin verilmesinin hukuki dayanağının ne olduğu gündeme getirildi. Kültür Varlıklarını Koruma Kanunu çerçevesinde hangi değerlendirmelerin yapıldığına ilişkin bilgi istendi.

Projenin bilimsel gerekçelendirilmesine dair arkeolojik etüt, yer altı veri analizi, jeolojik ve peyzaj etkisi raporlarının bulunup bulunmadığı da sorular arasında yer aldı. Bu çalışmaların sonuçlarının kamuoyuyla paylaşılıp paylaşılmayacağı soruldu.

UNESCO statüsü ve etki analizi

Önergede, Efes Antik Kenti’nin UNESCO Dünya Mirası statüsü ve sit koruma ilkeleri açısından Bakanlık tarafından yapılan risk değerlendirmesinin ne olduğu soruldu. Bu statünün korunması amacıyla hangi ek tedbirlerin uygulandığı da açıklığa kavuşturulmak istendi.

Planlama ve onay süreçlerinde yerel idareler, bilim insanları ve sivil toplum kuruluşlarıyla bir istişare süreci yürütülüp yürütülmediği de gündeme taşındı. Eğer böyle bir süreç işletildiyse, sonuçlarının kamuoyuyla paylaşılması talep edildi.

Bununla birlikte projenin tarihi doku, turizm yönü ve bölge ekonomisi üzerindeki öngörülen etkilerine dair bir etki analizi yapılıp yapılmadığı soruldu. Bu analizlerin sonuçlarına ilişkin bilgi talep edildi.

Anayasa’nın 98’inci ve TBMM İçtüzüğü’nün 96’ncı maddesi uyarınca verilen yazılı soru önergesi, Türkiye’nin en önemli kültürel miras alanlarından biri olan Efes Antik Kenti’ndeki planlamaları Meclis gündemine taşıdı. Projeye ilişkin kapsam, hukuki dayanak ve bilimsel değerlendirmelerin, Bakanlık tarafından verilecek yanıtla netleşmesi bekleniyor.

Kaynak: TBMM