Esnaftan müzik telifi tepkisi büyüyor

Müzik telifi uygulaması, umuma açık işletmelerde çalınan müzikler nedeniyle talep edilen ücretler üzerinden yeniden gündeme geldi. Kafe, restoran, kuaför, düğün salonu ve benzeri iş yerlerinden istenen telif bedellerine yönelik şikâyetler, Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne taşındı. Konu, yazılı soru önergesiyle Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın gündemine getirildi.

Bolu Milletvekili İsmail Akgül, TBMM Başkanlığı’na sunduğu yazılı soru önergesinde, sahada yaşanan uygulamaların esnaf üzerinde ciddi mağduriyetlere yol açtığına dikkat çekti. Önerge, 28. Dönem 4. Yasama Yılı kapsamında 7/38514 esas numarasıyla kayda geçti.

Uygulamalar sahada tartışma yaratıyor

Önergede, son dönemde bazı meslek birlikleri tarafından esnaflardan telif ücreti talep edildiği, bu taleplerin özellikle küçük işletmeler açısından ekonomik baskı oluşturduğu vurgulandı. Yüksek enflasyon ve artan maliyetlerle ayakta kalmaya çalışan esnafın, mevcut uygulamalar karşısında zorlandığı ifade edildi.

5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında eser sahiplerinin haklarının korunmasının önemine işaret edilirken, uygulamadaki yöntemlerin tartışma yarattığı belirtildi. Küçük esnaf ile büyük işletmeler arasında ayrım yapılmaması, metrekare esaslı yüksek bedeller talep edilmesi ve birden fazla meslek birliği tarafından ayrı ayrı ücret istenmesi öne çıkan başlıklar arasında yer aldı.

Yetkili meslek birlikleri soruluyor

Yazılı soru önergesinde, umuma açık iş yerlerinde müzik yayını yapılması nedeniyle telif ücreti talep etmeye yetkili meslek birliklerinin hangileri olduğu soruldu. Ayrıca bu birlikler tarafından uygulanan telif tarifelerinin hangi kriterlere göre belirlendiği ve metrekare esaslı tarife uygulamasının halen geçerli olup olmadığı da gündeme getirildi.

Bu sorularla birlikte, uygulamaların şeffaflığı ve ölçülülüğü konusunda kamuoyunda oluşan soru işaretlerine dikkat çekildi. Sahada farklı uygulamaların bulunmasının, esnaf açısından belirsizlik yarattığı ifade edildi.

Küçük esnaf ve büyük işletme ayrımı

Önergede, küçük esnaf ile büyük işletmeler arasında telif bedelleri açısından bir ayrım yapılıp yapılmadığı da soruldu. Eğer böyle bir ayrım bulunmuyorsa, bu yönde bir düzenleme planlanıp planlanmadığına ilişkin Bakanlık görüşü talep edildi.

Aynı iş yerinden birden fazla meslek birliği tarafından ayrı ayrı telif ücreti istenmesinin önüne geçilmesine yönelik bir çalışma olup olmadığı da soru önergesinde yer aldı. Bu durumun, esnafın mali yükünü artırdığına yönelik şikâyetlerin yoğunlaştığı aktarıldı.

Radyo ve televizyon yayını olan iş yerleri

Radyo ve televizyon yayını açık olan iş yerlerinden ayrıca telif ücreti talep edilmesi uygulaması da Meclis gündemine taşındı. Bu uygulamanın yeniden değerlendirilmesine ilişkin bir düzenleme planlanıp planlanmadığı, yazılı olarak soruldu.

Önergede, bu tür yayınların zaten lisanslı içerik taşıdığına yönelik esnaf nezdinde oluşan algının, uygulamalarla örtüşmediği yönündeki tartışmalara dikkat çekildi.

Denetim süreçleri mercek altında

Telif denetimleri sırasında esnafla yaşanan ihtilaflar ve şikâyetlerin Bakanlık tarafından denetlenip denetlenmediği de önergenin başlıkları arasında yer aldı. Denetimlerde usul ve yöntemlere ilişkin bir standart bulunup bulunmadığı sorusu, uygulamaların sahadaki etkisine işaret etti.

Bu çerçevede, denetim süreçlerinin nasıl yürütüldüğü ve yaşanan sorunların nasıl ele alındığına dair bilgi talep edildi.

Muafiyet ve indirim talepleri

Küçük esnafı koruyacak şekilde telif bedellerinin makul seviyelere çekilmesi, muafiyet veya indirim uygulanması yönünde Bakanlıkça bir çalışma bulunup bulunmadığı da önerge kapsamında soruldu. Esnafın beklentilerinin bu başlıkta yoğunlaştığı ifade edildi.

Yazılı soru önergesi, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığı’na sunuldu. Önergenin 15 günlük cevaplanma süresi devam ediyor.

Müzik telifi uygulamasına ilişkin tartışmalar, Meclis’e taşınan bu önergeyle birlikte yeniden gündeme geldi. Esnafın yaşadığı mağduriyet iddiaları ile telif haklarının korunması arasındaki denge, önümüzdeki süreçte verilecek yanıtlarla daha net bir çerçeve kazanacak.

Kaynak: TBMM