Gadir Hum bayramı için resmi tatil teklifi

Gadir Hum bayramı için resmi tatil düzenlemesi TBMM’ye sunuldu. Arap Alevilerin kutsal günü Zilhicce 18’in, resmî tatil ilan edilmesi isteniyor.

Gadir Hum bayramının resmi tatil olarak kabul edilmesi için Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulan yeni bir kanun teklifi, inanç özgürlüğü ve eşit yurttaşlık ilkeleri çerçevesinde dikkat çekici bir adım olarak değerlendiriliyor. İstanbul Milletvekili Celal Fırat’ın ilk imza sahibi olduğu teklif, 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun’da değişiklik yapılmasını öngörüyor.

Gadir Hum bayramı nedir?

Gadir-i Hum bayramı, Şii Müslümanlar ve Arap Alevileri tarafından İslam peygamberi Muhammed’in, kuzeni ve damadı Ali bin Ebu Talib’i halefi olarak ilan ettiğine inanılan Zilhicce ayının 18. gününde kutlanmaktadır. Bu dini gün, özellikle Hatay, Adana ve Mersin’de yaşayan Arap Aleviler için yılın en önemli kutsal zamanlarından biridir.

İslam tarihinde ilk kez 963 yılında Bağdat’ta Büveyhiler döneminde resmen kutlanmaya başlanan bu bayram, günümüzde Türkiye’nin Akdeniz bölgesinde yaşayan Arap Aleviler tarafından her yıl kurban kesilerek, Herise yemeği pişirilip dağıtılarak, türbeler ziyaret edilerek ve dualar edilerek kutlanmaktadır.

Meclis’e sunulan teklif neyi içeriyor?

Teklifin 1. maddesi, 17 Mart 1981 tarihli ve 2429 sayılı kanunun 2. maddesine yeni bir bent ekliyor:
“3. Gadir Hum Bayramı; Arefe günü saat 13.00’ten itibaren 1,5 gündür.”

Bu değişiklik ile bayramın resmî tatil kapsamına alınması hedefleniyor.

Genel gerekçe: Eşit yurttaşlık ve inanç özgürlüğü

Teklifin gerekçesinde, bayramın arifesinde iş yerlerinin kapandığı, çocukların okula gönderilmediği ve vatandaşların dini vecibelerini yerine getirmekte zorlandığı belirtiliyor. Resmî kurumların açık olması nedeniyle toplumun bu kesiminin ibadetlerini yaparken büyük sıkıntılar yaşadığı vurgulanıyor.

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin “Düşünce, vicdan ve din özgürlüğü” maddesi ile Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “eşitlik” ilkesine atıf yapılarak, Arap Alevilerin Gadir Hum bayramını resmî şekilde kutlayabilmesinin hem anayasal hem de evrensel bir hak olduğu belirtiliyor.

Sosyolojik araştırmalar da dikkat çekiyor

Hatay’da yürütülen nitel araştırmalarda da Gadir-i Hum bayramının Alevi vatandaşlar için yalnızca bir dini gün değil, toplumsal dayanışma, ibadet ve kimlik ifadesi açısından yüksek sembolik anlam taşıdığı saptanmıştır. Kurban kesme, Herise pişirme, türbe ziyareti ve dua gibi ritüellerle geçen bu kutsal zaman dilimi, katılımcı gözlemlerle de desteklenmiştir.

Komisyon süreci başladı

12 Haziran 2025’te TBMM’ye sunulan teklif, 13 Haziran’da İçişleri Komisyonu ile Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu’na gönderildi. Süreç şu anda komisyon aşamasında devam ediyor.

Kaynak: TBMM Kanun Teklifleri