Gökkuşağı Faşizmi TBMM gündeminde

TRT yapımı hakkında Meclis’te soru önergesi

İstanbul Milletvekili Özgül Saki, Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu’nun (TRT) dijital video platformu “tabii” üzerinden yayımlanması planlanan “Gökkuşağı Faşizmi” adlı belgeselle ilgili yazılı soru önergesi verdi. Saki’nin önergesi, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un yanıtlaması istemiyle Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunuldu.

Saki, belgeselin tanıtım videosunda kullanılan ifadelerin belirli bir toplumsal kesimi hedef aldığı iddiasını gündeme taşıdı. Tanıtımda “aile kurumuna savaş açan” ve “faşizmin ayak sesleri” gibi ifadelere yer verildiği belirtilen önerge, bu dilin kamu yayıncılığı ilkeleriyle bağdaşmadığını vurguladı.

Eşitlik ve tarafsızlık ilkelerine atıf

Milletvekili Saki, belgeselde kullanılan anlatımın anayasal eşitlik ve insan hakları ilkeleriyle çeliştiğini ifade etti. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 10. maddesinde yer alan eşitlik ilkesi, 26. maddesindeki ifade özgürlüğü ve 90. maddesindeki uluslararası insan hakları sözleşmelerine bağlılık hükümlerine dikkat çekildi.

Saki, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Birleşmiş Milletler insan hakları mekanizmalarının cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği temelinde ayrımcılığı yasakladığını hatırlatarak, TRT’nin bu çerçevede kamu yayıncılığı sorumluluğunu yerine getirmesi gerektiğini belirtti.

Kamu yayıncılığı sorumluluğu tartışması

Önergede, TRT’nin tarafsız yayın yapma yükümlülüğüne vurgu yapıldı. Anayasa’nın 133. maddesi ve 2594 sayılı Kanun gereğince kamu yayıncılığının tek yönlü, partizan veya ayrımcı bir dil kullanmaması gerektiği hatırlatıldı. Saki, kamu kaynaklarıyla finanse edilen bir yayın platformunda toplumun belirli kesimlerinin “tehdit” veya “ideolojik düşman” olarak gösterilmesinin toplumsal barış açısından risk oluşturduğunu ifade etti.

Bakanlığa yöneltilen sorular

Milletvekili Saki, Kültür ve Turizm Bakanı’na yönelttiği 7 maddelik sorularında belgeselin yapımına onay sürecinden, editoryal denetim aşamalarına kadar birçok detaya açıklık getirilmesini istedi.

Saki, TRT Genel Müdürlüğü’nün bu projeye hangi gerekçelerle izin verdiğini, kullanılan ifadelerin tarafsızlık ilkesine uygunluğunun nasıl değerlendirildiğini ve yapım için ne kadar kamu kaynağı harcandığını sordu. Ayrıca, nefret söylemi ve ayrımcılıkla mücadeleye yönelik iç denetim mekanizmasının bulunup bulunmadığına ilişkin bilgi talep etti.

Toplumsal etki ve olası sonuçlar

Önergede, belgeselin yayımlanmasının ardından toplumsal kutuplaşma veya nefret söylemlerinde artış yaşanması durumunda TRT Genel Müdürlüğü ile Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın sorumluluk alıp almayacağı da soruldu.

Milletvekili Saki, kamu yayıncılığının toplumsal hassasiyetleri gözetmesi gerektiğini belirterek, kamu kaynaklarıyla üretilen içeriklerde ayrımcı veya hedef gösterici bir dilin kabul edilemez olduğunu vurguladı.

TRT’nin “Gökkuşağı Faşizmi” adlı belgeseline ilişkin soru önergesi, kamu yayıncılığında tarafsızlık ve etik sınırların yeniden tartışılmasına yol açtı. Önergede dile getirilen soruların yanıtlanması, hem kamu denetimi hem de yayıncılık ilkeleri açısından önem taşıyor.