İçişleri Bakanlığı ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın Sivil Havacılık Güvenliği Yönetmeliği, 22 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı. SHY-Güvenlik adıyla çıkan metin, sivil havacılıkta yolcuların, mürettebatın, yer personelinin, havaalanı tesislerinin ve hava araçlarının yasadışı eylemlere karşı korunması için görev ve sorumlulukları düzenliyor.

Düzenleme, turizm açısından doğrudan uçuş kapasitesi ya da ziyaretçi sayısı açıklamıyor. Ancak Türkiye’ye giriş ve çıkış yapan yolcu trafiğinin geçtiği havaalanlarında güvenlik, tarama, giriş yetkisi, kargo, tedarik ve siber güvenlik süreçlerinin hangi kurumlar ve işletmeler tarafından üstlenileceğini ortaya koyuyor.

Sorumluluk zinciri

Yönetmelik, sivil havacılık hizmetlerini yürüten ve güvenliğini sağlayan tüm kurum ve kuruluşları, gerçek ve tüzel kişileri, yerli ve yabancı işletmeleri, sivil havacılığa açık havaalanları ve tesisleri kapsıyor. Milli Sivil Havacılık Güvenlik Programı’nın Genel Müdürlük tarafından hazırlanması, Merkez Güvenlik Kurulu’nun uygun görüşü ve ilgili bakan yardımcılarının imzası ile yürürlüğe girmesi öngörülüyor.

Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü, programın hazırlanması, yürütülmesi, uluslararası standartlara göre güncellenmesi ve havacılık güvenliği uygulamalarının koordinasyonu için yetkili otorite olarak tanımlanıyor. İçişleri Bakanlığı ise risk ve tehditlerin izlenmesi, havaalanlarında yeterli personel planlaması, kabul edilemeyen yolcu ve potansiyel tehlike arz eden yolcu işlemleri gibi başlıklarda görev alıyor.

Metin, havaalanı işletmeleri, terminal işletmeleri, havayolu işletmeleri, özel güvenlik işletmeleri ve diğer paydaşlara kendi sözleşmeleri ve sorumluluk dağılım protokolleri uyarınca güvenlik yükümlülüğü getiriyor. Havacılık güvenliği tedbirlerinin uygulandığı havaalanı, terminal, antrepo, hava aracı, kontrol noktası ve tarama sistemlerinde sorumluluk ilgili kurum ve işletmelerle birlikte kuruluyor.

Havaalanı mülki idare amiri, havaalanlarında kamu düzeni ve güvenliğinin sağlanması, kurumlar arası koordinasyon, denetim sonuçlarının takibi ve havaalanı güvenlik programının oluşturulması için görevli makam olarak yer alıyor. Havaalanı güvenlik komisyonu ise yerel düzeyde işletmeler ve paydaşlar arasındaki eşgüdüm için çalışacak.

Maliyet ve operasyon

Metnin sektör açısından en somut bölümlerinden biri maliyet maddesi. Havacılık güvenliği uygulamalarının maliyetleri, güvenlik cihaz ve malzemelerinin temini, bakımı ve ilave güvenlik yatırımları; Genel Müdürlük tarafından ruhsat, sertifika ya da yetki verilen işletmelerin sorumluluğuna bırakılıyor. Bir işletme belirli uçuşlar için standartların ötesinde ilave güvenlik tedbiri isterse, maliyeti talep eden işletme karşılayacak.

Havaalanı planlamasında kara tarafı, hava tarafı, güvenlik tahditli alan ve kritik bölümlerin açık biçimde belirlenmesi isteniyor. Güvenlik tahditli alanlara giriş, yalnızca gerekli koşulları sağlayan kişilere ve araçlara tanınacak. Yolcu dışındaki kişilerin refakatsiz erişimi, görev gerekliliği ve güvenlik soruşturması ile arşiv araştırmasının olumlu sonuçlanmasına bağlanıyor.

Yolcu ve kabin bagajı taramasında teknik cihazlar ve gerektiğinde el ile arama kullanılacak. Taranmış giden yolcular ile taranmamış kişilerin karışması halinde alanın aranması, ilgili yolcuların ve eşyalarının yeniden taranması öngörülüyor. Transit ve transfer yolcu işlemlerinde muafiyet kararları risk değerlendirmesine göre verilecek.

Kargo ve posta, uçak altı bagaj, uçuş tedarikleri ve havaalanı tedarikleri için ayrı güvenlik kuralları getirildi. Kargo ve postada havayolu işletmeleri ve yetkili acenteler; uçuş tedariklerinde yetkili tedarikçiler ve havayolları; havaalanı tedariklerinde ise havaalanı işletmeleri belirlenen standartlardan sorumlu tutuluyor. Yüksek riskli kargo ve posta için ilave güvenlik kontrolleri uygulanacak.

Personel tarafında eğitim ve sertifikasyon şartları ayrı bir başlık oluşturuyor. Havacılık güvenliği tedbirlerini uygulayan personel için eğitim ve sertifikasyon gereklilikleri Genel Müdürlük tarafından belirlenecek. Tarayıcı personelin sertifikalandırılması, güvenlik bilinci başlangıç ve tazeleme eğitimleri, hassas bilgilere erişim ve giriş kartı süreçleri ayrıca düzenleniyor.

Yönetmelik, güvenlik sistem ve cihazlarının ulusal ve uluslararası standartlara uygun olmasını şart koşuyor. Cihazların temini, kurulumu, bakımı, kalite kontrolü ve düzenli çalışma kontrollerinden sorumlu kurum, kuruluş ve işletmeler yükümlü tutuluyor. Hava trafik yönetimi güvenliği için hava seyrüsefer hizmetleri sağlayıcılarının güvenlik yönetim sistemi kurması ve her havaalanı için güvenlik planı hazırlaması isteniyor.

Siber güvenlik de metinde ayrı maddeye bağlandı. Genel Müdürlük, sivil havacılığa karşı siber tehdit yönetimi için düzenleme yapma ve standart belirleme yetkisine sahip olacak. İşletmeler, kritik bilgi ve operasyonel sistemlerin gizliliği, bütünlüğü ve erişilebilirliği için belirlenen tedbirleri almakla yükümlü olacak.

Yasadışı eylemlere müdahale bölümünde, güvenilir tehdit bilgisi halinde hava aracının yerde veya havada bulunmasına göre ilgili kurumların bilgilendirilmesi ve arama yapılması düzenleniyor. Havaalanlarında şüpheli cihazlar ve diğer tehlikeler için düzenleme yapılması, muhtemel harekât planlarının hazırlanması ve olayların havaalanı mülki idare amirliği ile kolluk birimlerine bildirilmesi isteniyor.

Metin, risk değerlendirmesine dayalı alternatif ve ilave güvenlik tedbirlerine de yer açıyor. Havaalanlarında ayrılmış alanların oluşturulması, muafiyetlerin uygulanması ve standartlara eş güvenlik tedbirlerinin kullanılması Genel Müdürlük ile havaalanı mülki idare amirliği üzerinden değerlendirilecek.

Denetim tarafında Milli Sivil Havacılık Güvenliği Kalite Kontrol Programı kuruluyor. Genel Müdürlük, havaalanları, yerli ve yabancı işletmeler ve güvenlik sorumluluğu bulunan diğer kurumların uyumunu risk değerlendirmesine göre denetleyecek. Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girdi; uygulamadaki ayrıntıların önemli bölümü Milli Sivil Havacılık Güvenlik Programı ve alt düzenleyici işlemler üzerinden netleşecek.