Kadim sır: Teniky’nin gizemi çözüldü

Gizemli alanın kökeni yeniden yazılıyor

Madagaskar’ın Isalo Ulusal Parkı’ndaki Teniky antik yerleşimi, uzun yıllardır gizemini koruyan kaya oyma nişleri ve taş duvarlarıyla bilim insanlarının ilgisini çekiyordu. Ancak son yayımlanan kapsamlı araştırma, bu yapıların 16. yüzyılda karaya vuran Portekizli denizciler tarafından yapıldığı yönündeki eski tezi çürüttü. Çalışma, Teniky antik yerleşiminin çok daha eski bir geçmişe, 10 ila 12. yüzyıllar arasına uzandığını ortaya koydu.

Yeni bulgular, alanın Zerdüşt inancına mensup Pers mülteciler tarafından inşa edilmiş olabileceğini öne sürüyor. Araştırmacılara göre bu topluluk, dönemin dini baskılarından kaçarak Madagaskar’a ulaşmış ve burada uzak, korunaklı bir sığınak kurmuş olabilir.

Zerdüşt geleneğinin izleri

Teniky’nin mimari özellikleri, Zerdüşt cenaze ritüellerinde kullanılan “astodan” adı verilen kaya oyma nişlerle dikkat çekici benzerlik taşıyor. Bu nişler, İran’ın Fars bölgesindeki geleneksel Zerdüşt yapılarında da görülüyor. İnanca göre toprağın kirlenmemesi için bedenler doğaya bırakılıyor, yalnızca kemikler bu nişlerde muhafaza ediliyordu.

Bu özgün yapı tarzı, Madagaskar ve Doğu Afrika genelinde başka bir örneğe rastlanmadığı için araştırmacılar açısından çarpıcı bir kanıt niteliğinde. Ayrıca alanda yapılan karbon-14 tarihlemesi, yerleşimin 16. yüzyıldan çok önce, Zerdüştlerin Arap fetihleri sonrası baskı gördüğü dönemde faal olduğunu doğruluyor.

Tarihin izinde Madagaskar bağlantısı

Tarihsel kayıtlar, Madagaskar’ın erken İslam coğrafyasında “Vakwak Adası” olarak bilindiğini gösteriyor. Bu bilgi, dönemin deniz ticareti ve göç yollarında adanın bilindiğini kanıtlıyor. Böylece Pers kökenli bir grubun Madagaskar’a ulaşmış olma ihtimali tarihsel açıdan da anlam kazanıyor.

Buna karşın, Teniky alanında hiçbir insan kalıntısına rastlanmamış olması gizemi artırıyor. Araştırmacılar, bu eksikliğin daha sonraki topluluklar tarafından kalıntıların ritüel nedenlerle taşınmış olabileceğini düşünüyor.

Yaşam izleri ve bilinmezlik

Yerleşimin kıyıdan yüz kilometreden fazla içeride, zorlu ormanlık bölgede konumlanması birçok soruyu gündeme getiriyor. Araştırmacılar, topluluğun muhtemelen nehir yılanbalıkları, yabani domuzlar ve lemurlarla beslendiğini öngörüyor. Taş duvarların savunma amaçlı inşa edilmiş olması ise topluluğun bir tehdit algıladığına işaret ediyor. Ancak bu tehdidin niteliği belirsizliğini koruyor.

Koloninin ne şekilde sona erdiği hâlâ bilinmiyor. Kuraklık, salgın ya da çatışma olasılıkları arasında net bir kanıt bulunamadı.

Çalışma, Teniky antik yerleşimini yalnızca kayıp bir Avrupalı hikâyesi olmaktan çıkarıp, çok daha eski bir inanç ve göç anlatısına dönüştürüyor. Eğer bulgular doğrulanırsa, bu keşif Madagaskar’ın tarihine dair bilinenleri kökten değiştirebilir.

Teniky, olasılıkla inancını korumak için deniz aşırı yolculuğa çıkan bir Pers topluluğunun sessiz tanığı olarak, kültürel göç ve inanç özgürlüğü tarihine yeni bir sayfa ekliyor.

Kaynak: Dış Haberler