Karahantepe T biçimli dikilitaşta insan yüzü bulundu

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Karahantepe kazılarında ilk kez insan yüzü betimli T biçimli dikilitaşın bulunduğunu duyurdu. Keşif, Neolitik döneme ışık tutuyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yürütülen Taş Tepeler Projesi kapsamında 2025 yılı kazı çalışmaları sürüyor.
Proje dahilindeki on arkeolojik alandan biri olan Karahantepe’de, ilk kez insan yüzü betimli T biçimli bir dikilitaş gün yüzüne çıkarıldı.

Bu keşif, Neolitik döneme ait insan betimlemelerinin evrimi açısından insanlık tarihine ışık tutan en önemli bulgulardan biri olarak değerlendiriliyor.

12 bin yıl öncesinden gelen yüz

Göbeklitepe ve çevresindeki T biçimli dikilitaşlarda yer alan kol ve el kabartmaları uzun süredir bu taşların insanı sembolize ettiği yönündeki görüşleri destekliyordu.

Ancak Karahantepe’de ortaya çıkarılan bu yeni eser, ilk kez yüz hatlarıyla insanı doğrudan betimlemesiyle Neolitik dönem araştırmalarında yeni bir sayfa açtı.

Dikilitaşın üst kısmında yer alan yüz; keskin hatları, derin göz çukurları ve küt biçimli burnu ile Karahantepe’de daha önce bulunan insan heykellerinin üslubuyla benzerlik taşıyor.

Bu özellikleriyle buluntu, Neolitik insanın soyut düşünme gücünü ve kendini ifade etme biçimini somut şekilde ortaya koyuyor.

İnsanı sembolleştiren ilk anlatım

Uzun süredir T biçimli dikilitaşların yalnızca mimari bir unsur değil, insanı temsil eden sembolik bir form olduğu kabul ediliyordu.
Yeni keşifle birlikte bu taşların artık yalnızca temsil değil, doğrudan insan yüzüyle betimleme düzeyine ulaştığı görülüyor.

Bu bulgu, insanın kendine dair ilk sanatsal anlatımlarından birine işaret ediyor ve yerleşik yaşama geçiş sürecindeki kültürel değişimi belgeleyen önemli bir dönüm noktası olarak öne çıkıyor.

Taş Tepeler: insanlık tarihine açılan kapı

Anadolu’nun güneydoğusunda yürütülen Taş Tepeler Projesi, yaklaşık 12 bin yıl öncesine uzanan yerleşimleri kapsıyor.
Göbeklitepe, Karahantepe, Sefertepe, Sayburç, Çakmaktepe ve diğer alanlarda sürdürülen kazılar, insanlık tarihinin bilinen en erken inanç merkezlerini ortaya çıkarıyor.

Bu çalışmalar, yerleşik hayatın ve dini ritüellerin kökenine dair benzersiz veriler sunarak, insanın kültürel evrimini yeniden yorumlamayı mümkün kılıyor.

Bakan Ersoy: “İnsanlık tarihine ışık tutan bir keşif”

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Karahantepe’deki buluntuya ilişkin açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

“Taş Tepeler Projemiz kapsamında yürütülen kazılarda, ilk kez insan yüzü betimli bir T biçimli dikilitaş gün yüzüne çıkarıldı.
Karahantepe’de bulunan bu eser, Neolitik çağ insanının kendini T biçimli sütuna işlediği ilk örnek olarak insanlık tarihine ışık tutuyor.
Bu önemli keşfe emek veren kazı ekibine ve Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğümüze teşekkür ediyorum.”

Ersoy’un açıklaması, Türkiye’nin arkeoloji ve kültürel miras alanındaki öncü rolünü bir kez daha vurguladı.

Kültürel mirasın yeni yüzü

Karahantepe’de bulunan insan yüzü betimli T biçimli dikilitaş, yalnızca Neolitik sanatı yeniden tanımlamakla kalmıyor;
aynı zamanda Anadolu’nun kültürel mirasının evrensel önemdeki katkısını da gözler önüne seriyor.

Uzmanlar, bu bulgunun Taş Tepeler bölgesinin dünya arkeoloji literatüründeki yerini güçlendireceğini ve ziyaretçi ilgisini artıracağını belirtiyor.

Kaynak: Kültür ve Turizm Bakanlığı