Kavaklıdere Bakır El İşlemeciliği coğrafi işaret aldı

Kavaklıdere Bakır El İşlemeciliği, Muğla’nın tescilli ürünleri arasına katıldı. El sanatları geleneğini yaşatmayı amaçlayan bu tescil, bölgeye ekonomik ve kültürel katkı sağlıyor.

Kavaklıdere bakırcılığı tescillendi

Muğla Ticaret ve Sanayi Odası (MUTSO), yerel ürünlerin markalaşmasını desteklemek amacıyla yürüttüğü çalışmalara bir yenisini ekleyerek Kavaklıdere Bakır El İşlemeciliği için coğrafi işaret tescili aldı. Bu tescille birlikte MUTSO’nun coğrafi işaretli ürün sayısı 10’a, Muğla’nın toplam tescilli ürün sayısı ise 37’ye ulaştı.

Kavaklıdere ilçesinde uzun yıllardır sürdürülen geleneksel bakır işleme sanatı, 1682 sayılı tescil numarası ile resmen Türkiye’nin coğrafi işaretli ürünleri listesine girdi. Bu gelişme, Kavaklıdere’nin Kavaklıdere Cevizi’nden sonra ikinci tescilli ürünü oldu.

Muğla’nın kültürel mirası ve coğrafi işaret çalışmaları

MUTSO’nun desteklediği coğrafi işaretli ürünler listesinde şu ürünler yer alıyor:

• Muğla Saraylısı (2018)
• Muğla Köftesi (2018)
• Muğla Göce Tarhanası (2019)
• Muğla Beyaz Mermeri (2020)
• Kavaklıdere Cevizi (2020)
• Muğla Sulu Kebabı (2023)
• Datça Nurlu Bademi (2023)
• Muğla Simidi (2024)
• Ula Sarımsağı (2024)
• Kavaklıdere Bakır El İşlemeciliği (2025)

Bunun yanı sıra Karabağlar Yayla Kavunu, Gökova Susamı ve Dalaman İnciri için tescil çalışmaları sürüyor. Muğla Çam Balı ise Avrupa Birliği coğrafi işaret tescili için başvuru aşamasında.

Kavaklıdere Bakır El İşlemeciliği’nin özellikleri

Kavaklıdere ilçesi, Türkiye’nin en önemli el yapımı bakır işleme merkezlerinden biri olarak biliniyor. 1600’lü yıllara kadar uzanan bu gelenek, bakır levhaların üzerine desen işlenmesi ve şekillendirilmesi suretiyle farklı mutfak ve dekoratif eşyaların üretilmesini kapsıyor.

Kavaklıdere’de bakırcılar tarihsel olarak büyük bakırcılar ve küçük bakırcılar olmak üzere ikiye ayrılmıştır:

• Büyük Bakır Ustaları: Kazan, kaynatma tavası, leğen, dığan ve sini gibi mutfak ürünleri üretir.
• Küçük Bakır Ustaları: Güğüm, ibrik, maşrapa ve tepsi gibi ürünler yapar.

Geleneksel bakırcılar son yıllarda dekoratif amaçlı üretimlere de yönelmiştir. Özellikle ibrik, tepsi ve maşrapa gibi ürünlerin Kavaklıdere’ye özgü motiflerle bezenmesi bu sanatı eşsiz kılmaktadır.

Kavaklıdere’nin ayırt edici özellikleri:

• Türkiye’de tek merkez olarak dövme leblebi tavası üretimi yapılmaktadır.
• Dövme bakır kazan yapımında ülkenin sayılı üretim noktalarından biridir.
• Bakır işleme sanatında kenet, perçin ve ocak kaynağı gibi geleneksel teknikler kullanılmaktadır.
• Ürünlerde Selçuklu ve Osmanlı motifleri yaygın olarak işlenmektedir.
• Bölgede “palleci” adı verilen 200 kelimelik özel bir bakırcı dili bulunmaktadır.

Bu özellikler Kavaklıdere Bakır El İşlemeciliği’ni, coğrafi sınır ile ün bağı bulunan geleneksel bir zanaat haline getirmektedir.

Coğrafi işaretin önemi

Coğrafi işaret, belirli bir bölgeyle özdeşleşmiş ürünlerin kalitesini, gelenekselliğini ve kaynağını garanti altına alan bir tescil sistemidir. Kavaklıdere Bakır El İşlemeciliği’nin coğrafi işaret alması, bu sanatın gelecek nesillere aktarılmasını ve bölgenin ekonomik kalkınmasına katkı sağlamasını amaçlamaktadır.

Muğla’nın markalaşma süreci

Muğla’nın zengin tarımsal, kültürel ve sanatsal değerleri coğrafi işaretlerle korunarak yerel ekonomiye katkı sağlanmaktadır. MUTSO’nun yürüttüğü bu çalışmalar, Muğla’nın geleneksel ürünlerinin dünya çapında tanıtılmasına da olanak tanımaktadır.

Sizce coğrafi işaretli ürünlerin turizme katkısı nasıl artırılabilir? Görüşlerinizi bizimle paylaşın!

Kaynak: Muğla Ticaret ve Sanayi Odası