Kültür sanatta tarihi rekor yılı

Kültür ve sanat alanında 2025 yılı Cumhuriyet tarihinin en yüksek rakamlarına ulaşıldı. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, İstanbul Atatürk Kültür Merkezi’nde düzenlediği basın toplantısında müzeden sahneye, kütüphaneden kazı alanına kadar geniş bir yelpazede elde edilen verileri kamuoyuyla paylaştı. Ersoy, 2026 vizyonunu da açıkladı.

Ersoy, “Türkiye Yüzyılı’nda kültür sanatta büyük bir dönüşüm gerçekleştirdik.” ifadelerini kullandı. Açıklamalarda festival organizasyonlarından tiyatro ve operaya, telif gelirlerinden arkeoloji çalışmalarına kadar birçok başlık yer aldı.

Türkiye Kültür Yolu Festivali büyüyor

Bakan Ersoy, 2021 yılında 80 mekânda ve 2 binin üzerinde sanatçıyla başlayan Türkiye Kültür Yolu Festivali’nin her yıl büyüdüğünü belirtti. Festivalin 2023 itibarıyla Avrupa Festivaller Birliği üyesi olduğunu hatırlattı.

Geçtiğimiz yıl 8 ay boyunca 20 şehirde, binin üzerinde etkinlik noktasında 50 bini aşkın sanatçının katılımıyla 9 bin 600’den fazla etkinlik düzenlendiğini aktardı. 2026 yılında Aydın, Eskişehir, Kahramanmaraş, Mersin, Ordu ve Sakarya’nın da eklenmesiyle festivalin 26 ilde gerçekleştirileceğini açıkladı.

UNESCO ve somut olmayan miras

Ersoy, UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listelerine 32 unsurun kaydedildiğini ve Türkiye’nin dünyada en fazla unsur kaydettiren ikinci ülke olduğunu belirtti. 102 ustanın “Yaşayan İnsan Hazinesi” olarak tescillendiğini ifade etti.

Bu gelişmelerin kültürel süreklilik açısından önem taşıdığı vurgulandı.

Tiyatro ve bale seyircisi artıyor

Devlet Tiyatrolarının sahne sayısının 59’a ulaştığını, 2025 2026 sezonunda bu sayının 64’e çıkarılmasının hedeflendiğini belirten Ersoy, seyirci sayısının da 2,5 milyonun üzerine çıkarılmasının planlandığını söyledi.

Geçen sezon 99 yerli oyunun sahnelendiğini aktaran Ersoy, bu sezon Faust, Büyük Romulus, Ölü Çınarlar ve Gümüş Patenler gibi eserlerin programa alındığını açıkladı.

Devlet Opera ve Balesinin 2024 2025 sezonunda 1.228 temsil gerçekleştirdiğini, bu yıl için hedefin 1.350 temsil ve 775 bin seyirci olduğunu belirtti. “Fındıkkıran” eserinin biletlerinin 45 saniyede tükendiğini, bazı izleyicilerin gişe önünde gece saatlerinde sıraya girdiğini söyledi.

Sinemaya stratejik destek

Sinema sektörüne verilen desteklerin 2017 yılında 56 milyon lira seviyesinde olduğunu, 2025 itibarıyla bu rakamın 491,6 milyon liraya ulaştığını açıkladı. Destek verilen proje sayısının ise 390’a çıktığını belirtti.

Türk dizilerinin dünya genelinde 170 ülkede izlendiğini ifade eden Ersoy, en az üç kıtada ve 10 ülkede yayınlanan dizilerde tanıtım stratejileriyle uyumlu bölümlerin destekleneceğini kaydetti.

Kütüphaneler ve telif gelirleri

Kütüphane sayısının 1300’ü aştığını, oturma kapasitesinin 150 bine çıktığını belirten Ersoy, kullanım alanının 789 bin metrekareye ulaştığını söyledi. Rami Kütüphanesi’nde geçen yıl 3,6 milyon ziyaretçi ağırlandığını ve 2 bin 944 etkinlik düzenlendiğini açıkladı.

Telif gelirlerinin 2020’de 200 milyon lira seviyesindeyken 2025 itibarıyla yaklaşık 3 milyar liraya ulaştığını kaydetti. Gastronomi sektöründe müzik lisansı işbirliği protokolünün hayata geçirildiğini belirtti.

Yazma eserler ve iade edilen varlıklar

Türkiye Yazma Eserler Kurumu envanterindeki eser sayısının 776 bin 700’e ulaştığını açıklayan Ersoy, 455 bin eserin dijital ortamda araştırmacılara sunulduğunu ifade etti.

2002 2026 yılları arasında 13 bin 449 eserin Türkiye’ye iade edildiğini, bunların 9 bin 134’ünün son sekiz yılda getirildiğini belirtti.

Arkeoloji ve gece müzeciliği

“Geleceğe Miras” vizyonu kapsamında 255 kazı alanında çalışmalar yürütüldüğünü ve 2025 yılında 15 binin üzerinde arkeolojik buluntunun bilim dünyasına kazandırıldığını söyledi.

Gece müzeciliği uygulamasının 27 müze ve ören yerine genişletildiğini, yaklaşık 600 bin ziyaretçiye ulaşıldığını açıkladı.

Kültür merkezleri ve yeni projeler

Atatürk Kültür Merkezi’nde 3 bin 102 etkinlik düzenlendiğini ve 3,5 milyon kişinin katıldığını belirten Ersoy, CSO Ada Ankara’da 900 etkinlikte 554 bin kişinin ağırlandığını söyledi. İzmir Kültür Sanat Fabrikası’nda 540 etkinlikte 600 bin sanatseverin misafir edildiğini aktardı.

Haydarpaşa ve Sirkeci Gar sahalarının kültür sanat adasına dönüştürüleceğini duyuran Ersoy, kültür ve sanatın koruma, üretim ve erişim ekseninde sürdürüleceğini ifade etti.

Kültür ve sanat alanında 2025 yılına ilişkin veriler, festival organizasyonlarından telif gelirlerine, kazı çalışmalarından sahne sanatlarına kadar geniş bir yelpazede artışa işaret ediyor. 2026 yılı için büyümenin yanı sıra erişim ve sürdürülebilirlik odaklı çalışmaların devam edeceği belirtildi.

Kaynak: Kültür ve Turizm Bakanlığı