Kültür ve Turizm Bakanlığı bina ve taşıt artışı Sayıştay raporunda

Sayıştay raporuna göre Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın bina ve taşıt varlıkları 2024’te büyük oranda arttı. Kılıç, artış nedenini Meclis’e sordu.

Sayıştay Başkanlığı’nın 2024 yılı denetim raporuna göre Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın bina ve taşıt varlıklarında dikkat çekici artış kaydedildi. Raporda, Bakanlığın 2023 bilançosuna göre bina varlığında yaklaşık 9,77 milyar TL, taşıt varlığında ise 139 milyon TL’nin üzerinde artış olduğu belirtildi.

CHP İzmir Milletvekili Sevda Erdan Kılıç, söz konusu artışların nedenini öğrenmek üzere Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un yanıtlaması istemiyle Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) yazılı soru önergesi sundu.

Sayıştay raporu: Bakanlığın bina varlıklarında yüzde 43,4’lük artış

Sayıştay’ın verilerine göre, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın 2024 bilançosundaki binalar hesabı 32,3 milyar TL olarak kaydedildi. Bu tutar, 2023 yılına göre 9,77 milyar TL artış anlamına geliyor. Yüzde 43,4 oranındaki bu yükseliş, kamu yönetiminde dikkat çekici bir değişimi gösteriyor.

Aynı raporda, taşıtlar hesabı da 2023 yılına göre 32,5 oranında artarak 567,3 milyon TL’ye ulaştı. Sayıştay verileri, artışın büyüklüğü açısından kamuda kaynak yönetimi ve tasarruf politikalarının uygulanması yönünden yeni soruları gündeme getirdi.

Meclis gündeminde: “Genelgeye rağmen yeni bina ve taşıt alımı mı yapıldı?”

Milletvekili Kılıç, önergesinde Cumhurbaşkanlığı’nın 17 Mayıs 2024 tarihli tasarruf genelgesine atıfta bulundu. Söz konusu genelgede, kamu kurumlarının 3 yıl boyunca yeni hizmet binası veya taşıt edinmemesi yönünde açık hüküm yer alıyor.

Kılıç, buna rağmen Bakanlığın 2024 yılı bilançolarında hem bina hem taşıt varlıklarının arttığına dikkat çekerek şu soruları yöneltti:

• 2024 yılında yeni bina alımı veya kiralanması yapılmış mıdır?
• 2024 yılı içinde yeni taşıt alımı gerçekleştirilmiş midir?
• Eğer bu alımlar yapıldıysa, hangi gerekçeyle Cumhurbaşkanlığı genelgesine uyum sağlanmamıştır?

Ayrıca Kılıç, Ocak–Ekim 2025 döneminde Bakanlığın edindiği bina ve taşıtların cinsi ile edinme yöntemlerini de (satın alma veya kiralama) sordu.

Kamu kaynaklarının kullanımında şeffaflık çağrısı

Soru önergesi, yalnızca mali verilerin değil, kamu kaynaklarının turizm sektörü içindeki yönetim biçimini de tartışmaya açtı. Turizm altyapısında yer alan kamu binalarının çoğu, müze, ören yeri, kültür merkezi ve tanıtım ofisleri gibi faaliyet alanlarında hizmet veriyor. Bu nedenle, bu varlıklardaki artışın yatırım mı yoksa idari genişleme mi olduğu, turizm kamu politikaları açısından önem taşıyor.

Sayıştay’ın denetim raporları, kamu kurumlarının mali disiplinini ve kaynak kullanımını değerlendirmede temel belge niteliği taşıyor. Raporda ortaya çıkan artışlar, tasarruf genelgeleriyle uyumun denetlenmesi açısından da önem kazanıyor.

Tasarruf genelgesi: 3 yıl boyunca yeni bina ve taşıt edinimi yasak

17 Mayıs 2024 tarihli Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’nde, kamu kurumlarının üç yıl süreyle yeni hizmet binası almaması, kiralamaması veya inşa etmemesi yönünde düzenleme bulunuyor. Aynı genelgeye göre, yalnızca deprem riski nedeniyle yıkımı zorunlu olan binalar yerine yeni inşaat yapılabiliyor.

Taşıt edinimi konusunda ise istisnalar yalnızca savunma, güvenlik, sağlık ve itfaiye hizmetleri için geçerli. Bu bağlamda, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın taşıt hesabındaki artış, genelgenin kapsamı içinde açıklanmaya muhtaç görünüyor.

Turizm yönetiminde mali sürdürülebilirlik tartışması

Kültür ve Turizm Bakanlığı, Türkiye’nin turizm gelirlerini artırmaya yönelik tanıtım, altyapı ve hizmet geliştirme politikalarının merkezinde yer alıyor. Bu nedenle, bakanlığın mali yapısındaki değişiklikler, yalnızca kamu harcamaları açısından değil, turizm ekonomisi açısından da etkili sonuçlar doğurabiliyor.

Uzmanlar, kamu yatırımlarının turizm altyapısına katkısının şeffaf şekilde izlenmesi gerektiğini vurgularken, Sayıştay raporundaki bu artışların sektörel yatırım mı yoksa idari büyüme mi olduğunun netleştirilmesinin önemine dikkat çekiyor.

Meclis süreci ve beklenen yanıtlar

Yazılı soru önergesinin 15 günlük cevap süresi devam ediyor. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un vereceği yanıt, hem kamu maliyesi hem de turizm sektörü açısından yakından takip ediliyor.

Bakanlığın açıklaması, tasarruf politikaları ile turizm yatırımları arasındaki dengeyi ortaya koyması bakımından kritik olacak.

Kaynak: TBMM