Ladik halısı neden UNESCO listesinde yok

Konya’nın Ladik bölgesine özgü Ladik halısı, UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Temsili Listesi’ne alınması talebiyle Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşındı. Ladik halısı ile ilgili tescil süreci, koruma politikaları ve tanıtım çalışmaları, Kültür ve Turizm Bakanlığı’na yöneltilen sorularla gündeme getirildi.

MHP Konya Milletvekili Konur Alp Koçak tarafından sunulan yazılı soru önergesinde, Ladik halısının sahip olduğu kültürel değer ve uluslararası temsiliyetine dikkat çekildi. Önergede, bu mirasın korunması ve gelecek nesillere aktarılması için daha sistematik adımlar atılması gerektiği ifade edildi.

Köklü bir dokuma geleneği

Konya il merkezine yaklaşık 30 kilometre mesafede yer alan Ladik, antik dönemde Laodicea Combusta olarak biliniyor. Bölge, 17. yüzyıldan itibaren Anadolu’nun önemli halı dokuma merkezlerinden biri olarak öne çıktı.

Ladik halıları, kendine özgü “Ladik Mihrabı” formu, “Top Lale” motifleri, kök boya kullanımı ve yüksek düğüm yoğunluğu ile dünya tekstil literatüründe özel bir yere sahip. Bu özellikler, halının hem estetik hem de teknik açıdan ayırt edici bir kimlik taşıdığını ortaya koyuyor.

Dünya müzelerinde yer alıyor

Önergede, Ladik halılarının uluslararası alandaki temsiline de dikkat çekildi. Louvre, Victoria and Albert Museum, Metropolitan Museum of Art ve Museum für Angewandte Kunst gibi önemli müzelerde Ladik halılarının sergilendiği belirtildi.

Bu durumun, Ladik halısının sanatsal değerini ortaya koyduğu ifade edilirken, yerelde üretim ve koruma süreçlerinin aynı düzeyde ilerlemediğine işaret edildi.

Tescil ve koruma süreci gündemde

Önergede, Bulgaristan’ın Chiprovtsi kilimlerini UNESCO listesine dâhil ettirmesi örnek gösterilerek, benzer risklerin Ladik halısı için de söz konusu olabileceği ifade edildi. Bu çerçevede, Türkiye’nin kendi kültürel mirasını koruma ve tescil süreçlerini hızlandırması gerektiği vurgulandı.

Yapılan değerlendirmelerde, Ladik halılarının UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras kriterlerini taşıdığına işaret edildiği belirtildi. Bu durum, halının uluslararası tescil süreci açısından uygun bir konumda olduğunu ortaya koyuyor.

Bakanlığa yöneltilen sorular

Önergede, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un yanıtlaması talebiyle dört başlıkta soru yöneltildi. İlk olarak, Ladik halılarının UNESCO listesine dahil edilmesine yönelik envanter ve adaylık dosyası hazırlığı bulunup bulunmadığı soruldu.

İkinci olarak, halı kültürünün korunması ve üretimin devamlılığı için bir acil koruma eylem planı olup olmadığı gündeme getirildi.

Üçüncü olarak, Konya Ladik bölgesinde bir etnografya müzesi kurulması ve bu mirasın ulusal ve uluslararası etkinliklere dahil edilmesine yönelik planların olup olmadığı soruldu.

Son olarak ise, coğrafi işaret tescilinin güncellenmesi, dijital arşivleme ve teşvik programlarına ilişkin mevcut desteklerin neler olduğu sorusu yöneltildi.

Ladik halısının UNESCO listesine alınmasına yönelik talep, kültürel mirasın korunması ve uluslararası düzeyde tanıtılması konularını yeniden gündeme taşıdı. Meclis’e sunulan önergeyle birlikte, hem tescil süreci hem de üretim ve koruma politikaları dikkat odağı haline geldi.

Bakanlıktan gelecek yanıtların, Ladik halısının gelecekteki konumu ve kültürel miras politikaları açısından belirleyici olması bekleniyor.

Kaynak: TBMM