Mühendis ve mimarlara yeşil pasaport

Deniz Demir, TMMOB’a bağlı ve 15 yıl kıdemi bulunan mühendis ve mimarlara yeşil pasaport verilmesini amaçlayan kanun teklifini TBMM’ye sundu.

Ankara Milletvekili Deniz Demir, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği’ne (TMMOB) bağlı odalara üye olan ve en az 15 yıl kıdemi bulunan mühendis ve mimarlara hususi (yeşil) pasaport verilmesini öngören kanun teklifini Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sundu.

Teklif, 5682 sayılı Pasaport Kanunu’nda değişiklik yapılmasını amaçlıyor. Buna göre, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına bağlı mühendis ve mimarlar, belirli kıdem şartını sağladıklarında vize muafiyetine sahip yeşil pasaport hakkı kazanabilecekler.

“Yeşil pasaport, uluslararası rekabet için gereklilik”

Kanun teklifinin genel gerekçesinde, mühendis ve mimarların Türkiye’nin ekonomik ve teknolojik gelişimine sağladığı katkılara dikkat çekildi.
Savunma sanayii, enerji, otomotiv, inşaat, uzay teknolojileri ve yenilenebilir enerji gibi sektörlerde çalışan mühendislerin ülke kalkınmasındaki rolü vurgulandı.

Demir’in gerekçesinde şu ifadeler yer aldı:

“Mühendislerimiz ve mimarlarımız, uluslararası fuarlarda, sempozyumlarda ve konferanslarda ülkemizi temsil ediyor. Ancak yeşil pasaport hakkına sahip olmadıkları için yurtdışı seyahatlerinde ciddi zorluklar yaşıyorlar.”

Yeşil pasaportun, bu meslek gruplarının uluslararası iş birliklerine katılımını kolaylaştıracağı, mesleki itibarlarını güçlendireceği ve bilgi paylaşımını artıracağı ifade edildi.

Teklifin içeriği ve düzenleme detayları

Teklif, 15 Temmuz 1950 tarihli ve 5682 sayılı Pasaport Kanunu’nun 14’üncü maddesinde değişiklik yapılmasını öngörüyor.
Buna göre, TMMOB’a bağlı odalara kayıtlı ve en az on beş yıl kıdemi bulunan mühendis ve mimarlara, belirli suçlar kapsamında soruşturma veya kovuşturması bulunmaması koşuluyla hususi damgalı pasaport verilebilecek.

Yeni eklenen paragraf, mevcut pasaport düzenlemesine şu ifadeyle dahil ediliyor:

“TMMOB’a bağlı odalara üye olan ve en az on beş yıl kıdemi bulunan mühendis ve mimarlara, haklarında Türk Ceza Kanunu’nun ilgili maddelerinde tanımlanan suçlar ve Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlardan dolayı soruşturma veya kovuşturma bulunmaması kaydıyla hususi damgalı pasaport verilir.”

Teklif, yayımı tarihinde yürürlüğe girecek ve Cumhurbaşkanı tarafından yürütülecek.

Komisyon süreci başladı

Kanun teklifi, 13 Ekim 2025 tarihinde TBMM Başkanlığı’na sunuldu ve İçişleri Komisyonu’na havale edildi.
Komisyonun inceleme süreci 15 Ekim 2025 tarihinde başladı. Teklifin Meclis’teki esas komisyonu İçişleri Komisyonu, tali komisyonu ise Kanunlar ve Kararlar Başkanlığı olarak belirlendi.

Teklifin TBMM’deki yasama süreci kapsamında, ilgili kurumların ve meslek kuruluşlarının görüşleri alınarak değerlendirilmesi bekleniyor.

“Yeşil pasaport mesleki gelişim için bir teşvik”

Teklifte ayrıca yeşil pasaport uygulamasının yalnızca kolay seyahat imkânı sağlamadığı, aynı zamanda uluslararası temsil ve mesleki gelişim açısından bir teşvik unsuru olduğu vurgulandı.
Bu düzenlemenin, Türkiye’nin bilim, mühendislik ve mimarlık alanlarındaki dış temsil gücünü artıracağı, aynı zamanda turizm ve uluslararası etkinlik katılımını destekleyeceği belirtiliyor.

Meclis’te görüşülmesi bekleniyor

Deniz Demir’in imzasıyla TBMM’ye sunulan “Pasaport Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”, 28. Dönem 4. Yasama Yılı kapsamında 2/3312 esas numarasıyla kayda geçti.
Teklifin komisyon görüşmeleri tamamlandıktan sonra TBMM Genel Kurulu’nda ele alınması bekleniyor.

Kaynak: TBMM