Niğde Kalesi için koruma çağrısı

Cumali İnce, Niğde’nin tarihi kimliğini yansıtan en önemli kültürel miraslardan biri olan Niğde Kalesi’nin korunması ve turizme kazandırılması amacıyla Mehmet Nuri Ersoy’na yazılı soru önergesi sundu.
Önerge, 26 Ocak 2026 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na ulaştı ve 15 günlük cevap süreci devam ediyor.

Milletvekili İnce, Niğde Kalesi’nin tarihsel kökenlerinin antik dönemlere uzandığını, Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine ait izleri bünyesinde barındırdığını vurguladı. Kalenin, Anadolu’nun çok katmanlı kültürel mirasının en önemli unsurlarından biri olduğunu ifade etti.

Çok katmanlı tarih, sınırlı koruma

İnce, kale ve çevresinde Alaaddin, Balhasan, Kale, Eskisaray, Songur ve Burhan mahallelerinin yer aldığını, yaklaşık 12,5 hektarlık alanın önemli bir bölümünün yıkılmış olduğunu belirtti. Ayakta kalan kısımların ise sınırlı ölçüde korunabildiğini, alanın bugün ağırlıklı olarak park ve açık alan işleviyle kullanıldığını kaydetti.

Milletvekili, Niğde Kalesi ve çevresinin 5366 sayılı Yıpranan Tarihi ve Kültürel Taşınmaz Varlıkların Yenilenerek Korunması Kanunu kapsamındaki uygulamalara konu edildiğini hatırlatarak, bu sürecin bilimsel koruma ilkeleri, özgünlük, tarihi dokuya uyum ve sürdürülebilirlik esaslarına göre yürütülmesi gerektiğini ifade etti.

Bakan Ersoy’a 7 soruluk önerge

Cumali İnce, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un yanıtlaması istemiyle 7 maddeden oluşan kapsamlı bir soru önergesi sundu.
İnce, Niğde Kalesi ve çevresinin Bakanlık envanterinde hangi statülerle tescilli olduğunu, mevcut koruma durumunun ne aşamada bulunduğunu sordu. Ayrıca, kale alanında tarihsel süreçte yaşanan yıkımlar dikkate alındığında, ayakta kalan bölümlerin korunması için yürütülen veya planlanan restorasyon çalışmalarına ilişkin bilgi talep etti.

Bilimsel danışma ve koruma süreci

Milletvekili, 5366 sayılı kanun kapsamında yürütülen yenileme uygulamalarının kültür varlıklarının özgünlüğü ve tarihî katmanlaşmanın korunması açısından nasıl değerlendirildiğini de gündeme taşıdı.
Bu süreçlerde hangi bilimsel danışma ve denetim mekanizmalarının yer aldığını sordu.

İnce, alanın önemli bir kısmının III. derece arkeolojik sit alanı kapsamında olduğunu belirterek, arkeolojik bulguların korunması, sergilenmesi ve yeni yapılaşmalara entegrasyonu konusunda Bakanlığın yaklaşımını öğrenmek istedi.

Kültür turizmi ve alan yönetimi vurgusu

Niğde Kalesi’nin ağırlıklı olarak park ve açık alan olarak kullanıldığını hatırlatan İnce, kültürel miras değerlerinin görünür kılınması, eğitim ve tanıtım faaliyetleriyle alanın turizme kazandırılması için bir strateji bulunup bulunmadığını sordu.
Ayrıca, Roma’dan Osmanlı’ya uzanan çok katmanlı yapının ziyaretçilere nasıl aktarılacağına ve bu tarihsel sürekliliği anlatan projelerin olup olmadığına ilişkin bilgi istedi.

Etki analizi talebi

Önergede son olarak, Niğde Kalesi ve çevresinde yapılan uygulamaların kentin kültürel kimliği, tarihi peyzajı ve turizm potansiyeli üzerindeki etkilerinin değerlendirilip değerlendirilmediği soruldu. Bu kapsamda Bakanlık tarafından hazırlanmış veya planlanan etki analizi, izleme ve değerlendirme raporlarının bulunup bulunmadığının açıklanması istendi.

Milletvekili Cumali İnce’nin önergesi, Niğde’nin tarihi mirasının korunmasına yönelik bilimsel ve sürdürülebilir bir yaklaşım ihtiyacına dikkat çekiyor.
Niğde Kalesi’nin, sahip olduğu çok katmanlı tarihsel yapı sayesinde kültürel miras bilincinin güçlendirilmesinde ve kentin turizm potansiyelinin geliştirilmesinde önemli bir rol oynayacağı belirtiliyor.

Kaynak: TBMM