Turist rehberlerinden Holokost mesajı

World Federation of Tourist Guide Associations (WFTGA), 27 Ocak Uluslararası Holokost Anma Günü dolayısıyla yayımladığı açıklamada, turist rehberlerinin tarih anlatımındaki etik sorumluluğuna dikkat çekti. Açıklamada, “Hatırlama yalnızca geçmişe değil, bugüne ve geleceğe karşı da bir taahhüttür” ifadeleriyle insanlık onurunun korunması gerektiği vurgulandı.

Tarih ve insanlık arasında köprü

Bu yıl, Auschwitz-Birkenau toplama kampının kurtuluşunun 81. yılı dolayısıyla düzenlenen anma etkinliklerinin teması “Onur ve İnsan Hakları için Holokost’u Anmak” oldu. WFTGA açıklamasında, turist rehberlerinin dünyanın dört bir yanında tarihle insanlık arasında köprü kurduğuna dikkat çekildi. Özellikle Holokost ve soykırım gibi karanlık dönemlere ait alanlarda rehberlik yapmanın, yalnızca bilgi aktarmak değil, derin bir sorumluluk taşıdığı belirtildi.

Holokost’un toplama kamplarında değil, nefret söylemleriyle başladığı hatırlatıldı. “Hakikatin çarpıtılması, insanlıktan çıkarma ve sessiz kalma” gibi eylemlerin, tarihin en karanlık sayfalarını mümkün kıldığı ifade edildi. 1948 tarihli İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nin bu acılara bir yanıt olarak doğduğu hatırlatıldı.

Yükselen nefret ve tarih çarpıtması endişesi

WFTGA, dünyada yükselen popülizm, milliyetçilik ve aşırıcılıkla birlikte nefret söylemlerinin yeniden yaygınlaştığına dikkat çekti. Açıklamada, azınlıkların hedef alınması, gerçeğin çarpıtılması ve tarihsel manipülasyonların artmasının kaygı verici olduğu vurgulandı.

Holokost tanıklarının giderek azalmasıyla birlikte, onların tanıklıklarının artık turist rehberleri ve eğitmenler aracılığıyla yaşatılacağı ifade edildi. “Tarih inkârına ve tahrifata karşı durma sorumluluğu, artık bizlere düşüyor” denildi.

Rehberlik yalnızca tarih anlatımı değil

WFTGA, rehberliğin özellikle “karanlık turizm” olarak adlandırılan bellek mekânlarında yalnızca tarih anlatımı olmadığını, empati ve farkındalık oluşturma görevi taşıdığını belirtti.

Federasyonun yeni Rehberlik Uygulama Kodu Taslağı, “Sömürge tarihi, savaş ve sosyal adaletsizlik gibi konulara duyarlılıkla yaklaşın, geçmişin yanlışlarını kabul edin ve tarihî hafızayı onurla aktarın” ilkelerini içeriyor.

Açıklamada, turist rehberlerinin insan onuruna saygı duyması, ayrımcılığın her türünü reddetmesi ve kapsayıcı deneyimler yaratması gerektiği hatırlatıldı. “Bu bir siyasi duruş değil, mesleki sorumluluktur” denildi.

Profesyonel cesaret çağrısı

Federasyon, tüm turist rehberlerini anma mekânlarını yalnızca gösterilecek yerler olarak değil, düşünmeye ve öğrenmeye alan açan yerler olarak görmeye çağırdı. Rehberlerden, tarihî gerçekleri doğru biçimde aktarmaları, inkâr ve çarpıtmalara karşı kanıta dayalı bilgiyle yanıt vermeleri istendi.

Açıklamada, “Ziyaretçilere tarihin bugünkü yansımalarını düşündürmek, kurbanların onurunu korumak ve gerçeği savunmak profesyonel cesaret ister” ifadesine yer verildi.

Bu kapsamda, Avrupa Turist Rehberleri Federasyonu (FEG) tarafından sunulan “Dark Tourism” semineri, rehberlerin bu alandaki yetkinliklerini geliştirmeleri için önerildi. Seminerin, ölüm ve trajediyle ilişkili alanlarda etik rehberlik yaklaşımını ele aldığı belirtildi.

Anma ve sorumluluk

WFTGA, Holokost’ta yaşamını yitiren altı milyon Yahudi ve milyonlarca kurbanı anarak, “Bir daha asla” sözünün bir hatırlatmadan öte, mesleki bir taahhüt olduğunu ifade etti.

Federasyon Başkanı Sebastian Frankenberger, “Anma yetmez; hafızayı eyleme dönüştürmeliyiz. İnsan onuru tehdit altındaysa sessiz kalmamak, gerçeği savunmak cesaret ister” dedi.

1985’te kurulan WFTGA, bugün 50’den fazla ülkede 90 ulusal derneği ve 200 binden fazla turist rehberini temsil ediyor. Kuruluş, eğitim, ağ oluşturma ve etik standartların geliştirilmesiyle mesleki rehberliğin küresel sesini güçlendirmeyi sürdürüyor.

Kaynak: WFTGA