Türkiye’de kongre turizmi potansiyelinin şehirler bazında analizi

Türkiye’nin Kongre Turizmi Haritası
Ondokuz Mayıs Üniversitesi’nin TOPSIS yöntemiyle yaptığı analiz, kongre turizminde en yüksek potansiyele sahip şehirleri ortaya koydu.

Kongre turizmi, yüksek gelir potansiyeli, yılın tamamına yayılan etkinlik takvimi ve çok sayıda sektörü doğrudan etkileme kapasitesi nedeniyle turizm türleri arasında özel bir konuma sahiptir. Ekonomik getirilerinin yanı sıra, ev sahibi şehirlerin ulusal ve uluslararası tanıtımına önemli katkılar sunar. Türkiye, jeopolitik konumu, dört mevsim turizm imkânları ve zengin kültürel çeşitliliği sayesinde bu alanda rekabet avantajına sahip ülkelerden biridir.

Ondokuz Mayıs Üniversitesi tarafından yürütülen ve çok kriterli karar verme yöntemlerinden TOPSIS kullanılarak gerçekleştirilen çalışma, Türkiye’nin önde gelen kongre turizmi destinasyonlarının potansiyelini ortaya koymaktadır. Araştırmada, Ankara, Antalya, İstanbul ve İzmir’in mevcut kapasite ve imkanları 22 farklı kriter çerçevesinde değerlendirilmiştir.

Yöntem ve kriterler

Çalışmada kongre otellerinin fiziksel özelliklerinden şehirlerin ulaşım altyapısına, hizmet kalitesinden ekonomik maliyetlere kadar geniş bir kriter seti kullanılmıştır. Bunlar arasında sütunsuz sunum alanı, teknolojik altyapı, güvenlik, toplantı odası sayısı, havaalanına uzaklık, ulaşım sıklığı, kara yolu imkânları, iklim, destinasyon imajı, gezi ve aktivite fırsatları, otel ve restoran hizmet kalitesi, oda kapasitesi, sivil toplum desteği, yerel yönetim desteği, halkın turizme yaklaşımı, turist bilgilendirme merkezleri, ulaşım ve konaklama ücretleri gibi unsurlar yer almıştır.

Bu kriterler, daha önce yapılmış akademik çalışmalardan uyarlanmış ve her birine farklı ağırlık değerleri atanarak değerlendirmeye dahil edilmiştir. Veriler; otel web siteleri, TÜİK istatistikleri, turizm raporları ve çevrim içi rezervasyon platformları üzerinden elde edilmiştir.

Bulgular: İstanbul’un liderliği

Analiz sonuçları, İstanbul’un kongre turizminde en yüksek potansiyele sahip şehir olduğunu göstermektedir. Gelişmiş ulaşım ağı, güçlü altyapısı, yüksek konaklama ve toplantı kapasitesi, zengin kültürel ve turistik olanakları ile İstanbul, hem ulusal hem uluslararası kongreler için güçlü bir merkez konumundadır.

İstanbul’un ardından Antalya gelmektedir. Antalya, yüksek konaklama kapasitesi, toplantı salonu sayısı ve iklim avantajı ile öne çıksa da ulaşım sefer sıklığı ve hizmet maliyetleri bakımından İstanbul’un gerisinde kalmaktadır. İzmir ise ekonomik hizmet maliyetleri ve uygun ulaşım olanaklarıyla üçüncü sırada yer almış, ancak daha küçük ölçekli organizasyonlara uygun bir profil çizmiştir. Ankara ise düşük maliyetli toplantı imkanları ve güvenlik avantajına rağmen altyapı ve kapasite sınırlılıkları nedeniyle dördüncü sırada yer almıştır.

Kongre turizminin sektöre katkıları

Araştırma, kongre turizminin yalnızca konaklama ve toplantı sektörüne değil, aynı zamanda ulaşım, gastronomi, kültür-sanat, perakende ve hizmet sektörleri gibi 40’tan fazla alanı doğrudan etkilediğini vurgulamaktadır. Katılımcıların kongre öncesi ve sonrası şehirde daha uzun süre kalma eğilimi, yerel ekonomiye ek gelir sağlamaktadır.

Bu bağlamda, kongre turizminde rekabet avantajı yaratmak isteyen şehirlerin, ulaşım erişilebilirliğini artırması, altyapı yatırımlarını güçlendirmesi ve uluslararası pazarlarda etkin tanıtım faaliyetleri yürütmesi gerekmektedir.

Gelecek çalışmalar ve öneriler

Çalışmanın sınırlılıkları arasında yalnızca TOPSIS yönteminin kullanılması ve kriter ağırlıklarının güncellenmemesi bulunmaktadır. Gelecekte yapılacak araştırmalarda, farklı karar verme yöntemleri ile karşılaştırmalı analiz yapılması, kriterlerin güncel verilerle revize edilmesi ve kongre katılımcılarının memnuniyet verilerinin analize dahil edilmesi önerilmektedir.

Sonuç olarak, İstanbul’un liderliği Türkiye’nin kongre turizminde uluslararası rekabet gücünü pekiştirirken, Antalya, İzmir ve Ankara’nın da doğru yatırımlar ve stratejik planlamalarla bu alandaki konumlarını güçlendirmesi mümkündür. Bu araştırma, sektör profesyonelleri, yatırımcılar ve yerel yönetimler için kongre turizmine yönelik stratejik karar alma süreçlerinde önemli bir referans niteliği taşımaktad

Kaynak: Ondokuz Mayıs Üniversitesi