Umre dönüşü meningokok vakaları artış gösteriyor

Suudi Arabistan kaynaklı meningokok hastalığı vakaları artıyor. DSÖ, Umre öncesi dört değerlikli aşı yapılmasını şiddetle tavsiye ediyor

Umre sonrası meningokok alarmı: DSÖ aşılama uyarısı yaptı

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Suudi Arabistan’ın ev sahipliği yaptığı Umre ziyaretleriyle bağlantılı olarak invaziv meningokok hastalığı (IMD) vakalarının arttığını duyurdu. 13 Mart 2025’te bildirilen 11 yeni vakayla birlikte, 2025 yılı başından bu yana toplam 17 vaka farklı ülkelerden rapor edildi. Enfeksiyonun yayılmasında en önemli risk faktörlerinden biri ise düşük aşılama oranları.

Kitlesel toplantılar salgın riskini artırıyor

Meningokok hastalığı, Neisseria meningitidis bakterisinin neden olduğu, hızlı seyreden ve ölüm riski yüksek bir enfeksiyon olarak biliniyor. Özellikle kalabalık ortamlarda ve kitlesel toplantılarda bulaşma riski artıyor. DSÖ, Hac ve Umre ziyaretlerinin bu açıdan ciddi bir halk sağlığı riski oluşturduğuna dikkat çekiyor.

Suudi Arabistan yetkilileri, Hac ve Umre öncesi MenACWY olarak bilinen dört değerlikli meningokok aşısının yapılmasını zorunlu tutuyor. Ancak 10 Mart 2025 itibariyle Umre ziyaretçileri arasında bu aşıya uyum oranı yalnızca %54 olarak bildirildi.

Teyit edilen vakalar farklı ülkelerden

Suudi Arabistan Sağlık Bakanlığı, 13 Mart 2025’te DSÖ’ye 11 doğrulanmış meningokok vakası bildirdi. Bu vakaların tamamı, Ocak ve Mart ayları arasında Umre ziyaretinde bulunan kişilerle ilişkilendiriliyor. Vakaların yaş aralığı 6 ila 69 arasında değişirken, %64’ü erkek. Hiçbir vakada aşılama geçmişi bulunmuyor.

Ek olarak, 11 Şubat–18 Mart tarihleri arasında altı izole vaka daha DSÖ’ye rapor edildi. Bu bireylerin de kısa süre önce Umre ziyareti gerçekleştirdiği belirtildi.

Aşı eksikliği yayılımı hızlandırıyor

2024 yılında ABD, İngiltere ve Fransa’dan toplam 12 meningokok vakası bildirildi. Bu vakaların büyük kısmı aşısız ya da aşı durumu belirsiz bireyleri içeriyor. Bazı vakalarda siprofloksasine karşı antibiyotik direnci tespit edilmesi de endişeleri artırıyor.

DSÖ, Umre öncesi aşı zorunluluğunun tüm ülkelerde etkin şekilde uygulanması gerektiğini vurgularken, halk sağlığı açısından uluslararası koordinasyonun önemine dikkat çekiyor.

Sürveyans ve önleyici adımlar artırılıyor

Suudi Arabistan, giriş noktalarında görsel tarama ve belge kontrolleriyle aktif sürveyans uyguluyor. Ayrıca sağlık tesislerinde meningokok hastalığı vakalarını izlemek için elektronik sistemler devrede. Hastaların yakın temaslılarına antibiyotik profilaksisi uygulanıyor.

Laboratuvar temelli teşhis, antimikrobiyal duyarlılık testleri ve PCR analizleri, olası salgınlara karşı önlem alınmasında büyük rol oynuyor.

DSÖ’den güçlü tavsiye: Aşı olun

DSÖ, Hac ve Umre gibi toplu etkinliklere katılacak bireylerin seyahatten en az 10 gün önce dört değerlikli meningokok aşısı (MenACWY) yaptırmasını güçlü şekilde tavsiye ediyor. Bu tedbir, yalnızca bireysel koruma sağlamakla kalmıyor, aynı zamanda uluslararası yayılım riskini de azaltıyor.

Ayrıca dijital sağlık pasaportları aracılığıyla aşılama verilerinin doğrulanabilir biçimde takip edilmesi, ülkeler arası koordinasyonun artırılması ve dini liderler üzerinden toplumda farkındalık oluşturulması öneriliyor.

Kaynak: Türkiye Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü