Yapay zeka kanun teklifi komisyonda

Yapay zekâ kanun teklifi TBMM’de komisyona sevk edildi. 2 3358 esas numaralı düzenleme erişim engelleme, deepfake etiketleme ve BTK yetkileri gibi başlıklar içeriyor.

Kırıkkale Milletvekili Av. Halil Öztürk’ün imzasını taşıyan yapay zekâ kanun teklifi, 07 Kasım 2025’te Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunuldu. 28’inci Dönem 4’üncü Yasama Yılı kapsamında 2 3358 esas numarasıyla kayda giren düzenleme, “Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi” başlığını taşıyor. Son durum hanesinde “Komisyonda” bilgisi yer alırken teklif, ilgili komisyonların gündemine sevk edildi.

Teklif metninde, yapay zekâ sistemlerine ilişkin temel tanımların yapılması, sorumluluk rejiminin belirlenmesi ve risklerin azaltılmasına yönelik idari ve teknik düzenlemeler öne çıkıyor. Genel gerekçede iletişim ve bilişim teknolojilerindeki hızlı dönüşüme atıf yapılarak kişilik hakları, kamu düzeni ve etik sorunları bağlamında yeni çerçeve ihtiyacı vurgulanıyor. Ayrıca 2021’de yürürlüğe giren Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi’ne gönderme yapılıyor.

Komisyon süreci ve teklifin kapsamı

Tali Komisyon olarak Adalet ile Dijital Mecralar; esas komisyon olarak Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu işaretlendi. Başkanlığa geliş tarihi 07/11/2025 olan teklifin sayısı 743 olarak görünüyor. Metinde, TBMM Başkanlığı’na sunulan yazının Milliyetçi Hareket Partisi TBMM Grup Başkanlığınca düzenlendiği bilgisi yer alıyor.

Genel gerekçede, yapay zekâ temelli içeriklerin nefret söylemi, deepfake ve manipülasyon amaçlı üretimlerle kamu güvenliği tehdidi oluşturabildiği belirtiliyor. Bu çerçevede yeni bir kanun ihdası yerine mevcut temel kanunlarda değişiklik yapılarak çerçevenin oluşturulması amaçlanıyor. Kişi hak ve hürriyetinin korunması, veri güvenliği ve ayrımcılığın önlenmesi teklifin ana eksenini oluşturuyor.

Temel değişiklik başlıkları

Teklifin 1’inci maddesi, 5651 sayılı Kanun’a “yapay zekâ sistemi” tanımı ekliyor. Tanım, sınırlı veya hiç insan müdahalesi olmadan veri işleyerek çıktı üreten, makine öğrenmesi ve benzeri yöntemlerle çalışan yazılım ve modelleri kapsıyor.

2’nci madde, Türk Ceza Kanunu’nun 125’inci maddesine ek fıkra öngörüyor. Buna göre yapay zekâ sistemlerini suç teşkil eden bir fiile yönlendiren kullanıcı fail sayılacak; suça imkân veren tasarım veya eğitim süreçleri bakımından geliştiriciye verilecek ceza yarı oranında artırılacak.

3’üncü madde, 5651 sayılı Kanun’un 8’inci maddesine yeni bir fıkra ekleyerek yapay zekâ kaynaklı kişilik haklarına aykırı, kamu güvenliğini tehdit eden veya deepfake içerikler için erişim engelleme ve içerik kaldırma işlemlerinin 6 saat içinde yapılmasını öngörüyor. İçerik sağlayıcılar ve geliştiriciler müştereken sorumlu tutuluyor.

4’üncü madde, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na ek fıkra getiriyor. Yapay zekâ uygulamalarındaki veri setlerinin anonimlik, ayrımcılık yasağı ve meşruiyet ilkelerine uygun olması zorunlu tutuluyor; ayrımcı veri setlerinin kullanımı veri güvenliği ihlali sayılıyor.

BTK’nın acil müdahale yetkisi ve yaptırımlar

5’inci madde, 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’na ek fıkra ile Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna kamu düzeni veya seçim güvenliğini tehdit eden yapay zekâ içeriklerine acil erişim engelleme kararı verme yetkisi tanıyor. Bu yükümlülüğe aykırı hareket edenlere 10 milyon TL’ye kadar idari para cezası öngörülüyor.

6’ncı madde, 7545 sayılı Siber Güvenlik Kanunu’na ek fıkralar getiriyor. Hizmet sağlayıcılar için eğitim veri setlerinin şeffaflığı, içerik doğrulama mekanizmaları, hallüsinasyon riskini azaltan kontroller, yüksek riskli uygulamalarda insan onaylı denetim ve düzenli zafiyet testleri gibi yükümlülükler sıralanıyor. İhlallerde 5 milyon TL’ye kadar idari para cezası ve kamu düzenini tehdit eden ağır ihlallerde geçici faaliyet durdurma cezası düzenleniyor.

7’nci madde, 5651 sayılı Kanun’a ek madde ile deepfake içeriklerde “Yapay Zekâ Tarafından Üretilmiştir” ibaresinin açık ve silinemez biçimde yer almasını zorunlu kılıyor. Aykırılıklarda 500 bin TL ile 5 milyon TL arasında idari para cezası ve sistematik-kasıtlı ihlallerde erişim engelleme kararı öngörülüyor. Kamu düzenini bozucu veya kişilik haklarına zarar veren içerikler ivedilikle kapatılabilecek; gerektiğinde savcılığa suç duyurusunda bulunulabilecek.

Erişim engelleme rejiminde güncellemeler

8’inci madde, 5651 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin birinci fıkrasını değiştirerek erişim engelleme kapsamındaki suçlar listesine hakaret, tehdit ve insanlığa karşı suçlar dahil çeşitli TCK maddelerini sayıyor. Ayrıca 5816, 7258 ve 2937 sayılı kanunlardaki suçlar da listede yer alıyor.

9’uncu madde, 5651’in 8/A maddesine ek fıkra ile sayılan hususlar için Türk Ceza Kanunu hükümlerinin ilgili yapay zekânın faaliyet gösterdiği sosyal ağ sağlayıcıya uygulanabilmesini düzenliyor.

10’uncu madde yürürlük, 11’inci madde yürütme hükmü olarak yer alıyor. Metinde, teklifin 07 Kasım 2025 tarihinde komisyonlara sevk edildiği ve komisyon incelemesinin sürdüğü ifade ediliyor.

Teklifin omurgası yapay zekâ sistemlerinin tanımlanması, sorumlulukların belirlenmesi ve riskli içeriklere hızlı müdahale edilmesi üzerine kurulu. Erişim engelleme süreleri, etiketleme zorunluluğu ve düzenleyici yaptırımlar başlıkları, düzenlemenin dikkat çeken yönleri arasında öne çıkıyor.

Kaynak: TBMM