Yazma eserlerin tescili için yeni yönetmelik

Yeni yönetmelik ile yazma eserlerin tescili ve kütüphanelere kazandırılması düzenlendi. Turizm ve kültürel miras alanında önemli değişiklikler içeriyor.

Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı tarafından hazırlanan ve 5 Eylül 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik ile yazma eserlerin tescili ve nadir basma eserlerin kayıt altına alınmasına yönelik yeni düzenlemeler yürürlüğe girdi. Yönetmelik, kültürel mirasın korunması ve gelecek nesillere aktarılması açısından büyük önem taşıyor. Bu adım, kültür ve turizm alanında tarihi belgelerin güvence altına alınması ve turizm sektöründe önemli bir kaynak olan yazma eserlerin sistemli şekilde korunmasını hedefliyor.

Amaç ve kapsam

Yönetmelik; gerçek veya tüzel kişiler ile kamu kurum ve kuruluşlarında bulunan yazma ve nadir basma eserlerin tespit edilmesi, tescil edilmesi ve yazma eser kütüphanelerine kazandırılması esaslarını düzenliyor. Böylece Türkiye’de bulunan değerli yazma ve basma eserler hem korunacak hem de bilimsel çalışmalara ve kültürel turizme katkı sağlayacak.

Tescil komisyonu

Yeni düzenlemeye göre eserlerin tescili için uzmanlardan oluşan eser tescil komisyonları kurulacak. Bu komisyonlarda yazma eser uzmanı, kütüphaneci, restoratör ve mütercim gibi farklı alanlardan kişiler görev alacak. Gerektiğinde üniversitelerden akademisyenler de sürece dahil edilebilecek. Kararlara itiraz durumunda üst komisyon devreye girecek ve kararları kesin olacak.

Eserlerin kütüphanelere alınması

Tescili yapılan eserlerden kütüphanelerin koleksiyonlarını tamamlayıcı nitelikte olanlar satın alınacak veya bağış olarak kabul edilecek. Özellikle vakıf mührü taşıyan eserler doğrudan devlet korumasına alınacak. Böylece yazma eser kütüphanelerinin koleksiyonları zenginleştirilecek, araştırmacılar ve kültür turizmiyle ilgilenen ziyaretçiler için daha geniş kaynaklar sağlanacak.

Tescil dışı eserler

Eser tescil komisyonu tarafından tescile uygun bulunmayan eserler sahiplerine iade edilecek. Ancak yanıltıcı özellikleri nedeniyle piyasada dolaşımı uygun görülmeyen eserler alıkonulabilecek. Sahte eser getirenler hakkında ise suç duyurusunda bulunulacak.

Koleksiyonculuk ve bildirim yükümlülüğü

Gerçek ve tüzel kişiler, ellerindeki yazma eser koleksiyonlarını mutlaka tescil ettirmek zorunda olacak. Ayrıca müzayedelere çıkarılacak yazma eserlerin de önceden ilgili kuruma bildirilmesi gerekecek. Bu düzenleme, tarihi eser kaçakçılığı ve kültürel mirasın kaybolmasının önüne geçmeyi amaçlıyor.

Kültürel miras ve turizm etkisi

Bu yönetmelik yalnızca arşiv ve kütüphaneler için değil, turizm sektörü açısından da önem taşıyor. Yazma eser kütüphanelerine kazandırılacak eserler, kültür turizminin gelişmesine katkı sağlayacak. Özellikle tarih meraklısı yerli ve yabancı turistler için yeni araştırma ve keşif alanları doğacak. Bu durum, Türkiye’nin kültürel turizm destinasyonu olarak cazibesini artıracak.

Kaynak: Resmi Gazete