Yeşil pasaport tartışması Meclis’te gündemde

Yeşil pasaport hakkının genişletilmesi TBMM’de tartışma konusu oldu. Kamu görevi dışındaki meslek gruplarının kapsama alınması uygulamanın amacını aşmakla eleştiriliyor.

8 Mayıs 2025 Perşembe günü yapılan TBMM Genel Kurulu 85’inci birleşiminde, İstanbul Milletvekili Burak Akburak’ın konuşması gündeme damga vurdu. Görüşülmekte olan 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede değişiklik yapılmasına dair kanun teklifinin 15. maddesi üzerine söz alan Akburak, Anayasa’daki uyumsuzlukları ve devlet ciddiyeti ilkesi üzerinden yeşil pasaport uygulamasının geldiği noktayı ele aldı.

Yeşil pasaport genişliyor, sistem tartışılıyor

Yeşil pasaport, Türkiye’de kamu görevi yapanlara yönelik olarak sınırlı ve kontrollü biçimde verilen özel bir seyahat belgesi olarak biliniyor. Ancak Akburak’ın TBMM Genel Kurulu’nda yaptığı açıklamalara göre, bu uygulama zamanla kamu hizmeti dışındaki meslek gruplarına da yayılmaya başladı.

Avukatlar, mali müşavirler, eczacılar, mühendisler ve muhtarlar gibi pek çok meslek grubu da yeşil pasaport hakkı talebinde bulunuyor. Bu taleplerin siyasi baskı unsuru hâline geldiğini söyleyen Akburak, uygulamanın kamu yararını aşarak bir ayrıcalık yarışına dönüştüğünü savundu.

“Kamu göreviyle sınırlı kalmalı”

Akburak, konuşmasında şu ifadeleri kullandı:

“Kamu görevi ifa etmeyen, ülkemizin dış temsili veya dış ticaretine doğrudan katkı sunmayan meslek gruplarına bu ayrıcalığın tanınması ne kadar doğru? Yeşil pasaport bir hak değil, kamusal görevin getirdiği bir kolaylık olmalıdır.”

Söz konusu genişlemenin, uygulamanın ciddiyetini ve uluslararası itibarını zedeleyebileceğini vurgulayan Akburak, devletin bu konuda daha dikkatli adım atması gerektiğini belirtti.

Vize sorunu daha büyük bir kriz

Akburak’ın konuşmasında öne çıkan bir diğer başlık ise bordo pasaport sahiplerinin yaşadığı vize sorunları oldu. Öğrenciler, akademisyenler, sporcular ve iş insanlarının aylar süren vize randevuları nedeniyle mağdur olduklarına dikkat çeken milletvekili, bu krizin çözülmesinin asıl öncelik olması gerektiğini savundu.

“Vatandaşın vize almakta zorlandığı bir ortamda yeşil pasaport uygulamasını genişletmek doğru değildir. Bizim görevimiz herkesin yeşil pasaport almasını sağlamak değil, bordo pasaport sahibinin vize almasını kolaylaştırmaktır.”

Hukukun üstünlüğü ve devlet ciddiyeti

Akburak, konuşmasının ilk bölümünde 2017 Anayasa değişikliğiyle yürürlükten kaldırılan müsteşarlık makamına dair teknik düzenlemelere değinirken, hukuk devletinin önemine ve anayasal boşlukların giderilmesine vurgu yaptı.

HSK gibi temel kurumların üyelik düzenlemelerinde dahi geçmişte yeterli özen gösterilmediğini belirten milletvekili, “Hukuk bir gün herkese lazım olacak” ifadeleriyle konuşmasını tamamladı.

Kaynak: TBMM tutanakları