Yozgat’ta termal tarih: Basilica Therma büyülüyor

Roma döneminden kalma Basilica Therma, Yozgat’ta tarih ve şifayı bir arada sunuyor. Sıcak havuzları ve efsanevi geçmişiyle mutlaka görülmeli!

Antik Roma’dan günümüze uzanan şifa noktası: Basilica Therma

Yozgat’ın Sarıkaya ilçesinde yer alan ve halk arasında Sarıkaya Roma Hamamı ya da Kral Kızı Hamamı olarak da bilinen Basilica Therma, Roma dönemine ait en özel yapılardan biri olarak öne çıkıyor. 2. yüzyılda inşa edilen bu tarihi termal tesis, hem mimarisi hem de efsaneleriyle ziyaretçilerini büyülüyor. Özellikle sağlık ve tarih turizmini birleştiren yapısıyla Türkiye’de eşine az rastlanır bir destinasyon olan Basilica Therma, 2018 yılında UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne dâhil edildi.

Efsanelerle örülü bir şifa merkezi
Bir rivayete göre Roma İmparatoru’nun yürüyemez hâle gelen kızı, Sarıkaya’daki sıcak su göletinde mucizevi şekilde iyileşir. Bunun üzerine kral, bu noktaya görkemli bir termal yapı inşa ettirir. Bu efsanevi geçmişiyle Basilica Therma, sadece fiziksel değil manevi bir şifa merkezi olarak da kabul edilir.

Mimari ihtişamı ve kalıntılar
Bugün ayakta kalan bölümler arasında özellikle 10 gözlü, iki katlı kemerli batı cephe duvarı dikkat çeker. Sütunlarda Asklepios yılanı figürü gibi sağlıkla özdeşleşmiş kabartmalar yer alır. Bu figürler, yapının bir şifa merkezi olarak işlev gördüğünün altını çizer.

Yapıda üç termal havuz bulunur. En büyük havuzun ortasında haç kabartmalı bir vaftiz taşı yer alır. Bu taş, Hristiyanlık döneminde bölgenin vaftiz merkezi olarak kullanıldığını gösteriyor.

Kilise eklentisi ve Bizans dönemi izleri
yüzyılda Hristiyanlığın yayılmasıyla hamamın kuzeyine bir kilise inşa edilir. Bu ekleme ile yapı, bir inanç merkezine dönüşür. Bölgede 6. yüzyıldan kalma piskoposluk kayıtlarında “Basilikai Thermai” olarak anılması da bu dönüşümün belgesi niteliğindedir.

Tarihin izleri kazılarda can buluyor
İlk olarak Fransız gezgin Chantre tarafından 19. yüzyılda belgelenen yapı, 1932 yılında Amerikalı arkeolog Richard C. Haines tarafından kazılmıştır. 2010 yılında başlayan kazılarla yapı daha fazla gün yüzüne çıkarılmış ve 2014 yılında ₺10 milyonluk kamulaştırma çalışması yapılmıştır. Roma sikkeleri, Selçuklu koku kapları ve Osmanlı dönemi belgeleri, yapının tarih boyunca kesintisiz kullanıldığını gösterir.

Bugün ve gelecek için Basilica Therma
Günümüzde hamam alanında ziyaretçi düzenlemeleri yapılmış ve turizme kazandırılması planlanmıştır. Ziyaretçiler, hem tarihî havuzları görebiliyor hem de çevredeki kafelerde manzaranın tadını çıkarabiliyor. İnsansız hava araçları ve dijital tarama teknikleriyle yapının korunması için ileri düzey teknolojiler de kullanılmaktadır.

Neden ziyaret etmelisin?

• Hem sağlık hem tarih turizmini bir arada sunar.
• Harika fotoğraflar için muhteşem bir atmosferi vardır.
• Şifa ve inanç merkezi olarak çok katmanlı bir geçmişe sahiptir.
• UNESCO listesinde yer alan nadide eserlerden biridir.
• Çevredeki kafeler ve doğal güzellikler ile günübirlik gezi için idealdir.

Kaynak: Derleme